Amerika'nın kuzey kuşağı savunma projesi ve Türkiye (1953-1954)

ingiltere'nin II. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar, Ortadoğu'daki siyasi veaskeri etkinliği devam ediyordu. Ancak savaştan sonra ngiltere, ciddi bir ekonomikbunalım içine girdi. Bu yüzden bazı sömürgelerinden çekildi ve Türkiye ileYunanistan gibi ülkelere yaptığı yardımları kesti. Ortadoğu'da önemli çıkarları olanngiltere, bölgedeki sorumluluklarını Amerika ile paylaşmak zorunda kaldı.Sovyetler Birliği, II. Dünya Savaşı'ndan sonra Ortadoğu'ya yayılmakistiyordu. Sovyetler Birliği'nin bu yayılmacı politikası sebebiyle, Amerika vengiltere, Ortadoğu'nun savunması için işbirliğine girdiler.ngiltere'nin, Ortadoğu'yu savunmak için uyguladığı ilk proje OrtadoğuKomutanlığı oldu. Askeri nitelikte olan bu projenin merkezinde yer alan Mısır, buprojeyi kabul etmedi. Bunun üzerine siyasi bir yapıda olan Ortadoğu SavunmaOrganizasyonu Projesi Arap ülkelerine teklif edildi, ancak bu proje de başarılıolamadı. Arap kamuoyundaki sömürgeci devletlere karşı olan düşmanlık vemilliyetçilik akımları, bu projelerin başarısızlığının temel sebepleri olmuştu.Amerika'da 1953'te iktidara gelen Eisenhower yönetimi, Ortadoğu'da dahaaktif bir politika izlemeye başladı. Amerika tarafından tasarlanan Kuzey KuşağıSavunma Projesi'nin ilk adımı Türkiye-Pakistan Antlaşması oldu. Bu projeçerçevesinde Irak da, Türkiye ile Bağdat Paktı'nı imzaladı. Bağdat Paktı ile ngiltere,Ortadoğu'da zayıflayan etkinliğini yeniden artırmaya çalıştı.Bu tez, giriş ve sonuç bölümleri dışında üç bölümden oluşmaktadır. lkbölümde II. Dünya Savaşı sonrası Ortadoğu'daki gelişmeler ele alınmaktadır. kincibölümde ngiltere'nin Ortadoğu savunma projeleri incelenmiştir. Üçüncü bölümdeise Amerika'nın Kuzey Kuşağı Savunma Projesi ele alınmıştır.Anahtar Kelimeler: Türkiye, Amerika, ngiltere, Mısır, Pakistan, Irak,Ortadoğu.