An analysis of oath-related hadiths in the Kutub Al-Sıtta

Yemin, bireyin sözünü kuvvetlendirmek amacıyla Allah'ın adını anarak bir iddiada bulunması ya da bir şeyi yapacağına dair bağlayıcı bir söz vermesidir. İslam dini, yemin kurumuna hem itikadi hem de hukuki açıdan büyük önem vermiş, bu sebeple Kur'an-ı Kerîm'de ve Hz. Peygamber'in hadislerinde bu konuya dair çok sayıda hüküm ve açıklama yer almıştır. Özellikle Hz. Peygamber'in söz ve fiillerini nakleden hadisler, yeminin mahiyeti, çeşitleri, geçerlilik şartları ve bozma durumları gibi meselelerde Müslümanlar için temel kaynaklardan biridir. Bu çalışmada, hadis literatürünün temel kaynaklarından olan Kütüb-i Sitte eserlerinde yer alan yeminle ilgili hadisler tespit edilmiş, bu rivayetler metin, sened ve güvenilirlik açısından incelenmiştir. Araştırmada yeminle ilgili hadisler incelenerek teze alınacak olanlar seçilmiş, seçilen hadislerin diğer varyantları ve varsa şahitleri belirlenerek sened şeması yapılmıştır. Ele alınan hadisin râvileri hakkında kısa bilgiler verilerek hadisin hadis usûlü çerçevesinde rivayetlerin sahihlik dereceleri değerlendirilmiştir. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde hadisin ve yeminin kavramsal çerçevesi çizilmiş, ikinci bölümde Kütüb-i Sitte'de yer alan yemin konusundaki hadisler sınıflandırılmış ve tahlil edilmiştir. Her hadisin önce Arapça metnine yer verilmiş, ardından tercümesi sunulmuştur. Devamında, hadislerin kaynaklardaki yerleri (tahric) belirtilmiş, râvî silsilesi şematik olarak gösterilmiştir. İncelenen varyanta ait râvîlerin biyografileri ele alınarak güvenilirlik (sıhhat) açısından değerlendirmeleri yapılmıştır. Bu yönüyle çalışma, hem hadis alanında konu merkezli incelemelere katkı sağlamayı hem de İslam hukukunun temel meselelerinden biri olan yemine dair daha kapsamlı bir anlayış sunmayı amaçlamaktadır.