Anadolu mandası malaklarında kolostrum ve kan serumundaki immunglobulin G, A, M (IgG, IgA, IgM), insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) ve laktoferrin düzeylerinin büyüme özellikleri ve yaşama gücü üzerine etkileri

Malakların doğumdan sonraki erken dönemde yeterli pasif bağışıklık kazanması, yüksek yaşama gücü ve optimum düzeyde büyüme performansı kolostrumla aldığı immunglobülinler (Ig'ler) ve diğer biyoaktif bileşenlerin düzeyine bağlıdır. Bu çalışmanın amacı, malaklara içirilen ilk sağım kolostrumundaki Ig'ler, IGF-1 ve laktoferrrin düzeylerinin yanı sıra, serum Ig'leri, IGF-1 ve laktoferrin düzeylerinin büyüme performansı ve yaşama gücü üzerindeki etkilerini belirlemektir. Ayrıca, ilk sağım kolostrumundaki ve malakların serumlarındaki bu biyoaktif bileşenlerin düzeyleri üzerinde etkili olabilecek çevresel faktörlerin etkisi araştırılmıştır. Araştırma, Samsun ili Bafra ilçesindeki beş özel işletmede gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın materyalini 86 baş Anadolu mandası ve onlardan doğan malaklar oluşturmuştur. Kuru dönemdeki vücut kondisyon puanları (VKP) '1' (çok zayıf) ve '5' (çok yağlı) arasında değerlendirilmiştir. Kolostrum örneklerinde kuru madde (KM), yağ, yağsız kuru madde (YKM), protein ve laktoz düzeyleri belirlenmiştir. Bununla birlikte, ilk sağım kolostrumu, malakların doğumdan sonra 24-48. saatler arasında ve 28. günde malaklardan alınan kan örnekleri özel bir laboratuvarda gönderilerek IgG, IgM, IgA, IGF-1 ve laktoferrin düzeyleri ELİSA yöntemi ile belirlenmiştir. Büyüme özelliklerinin belirlenmesi için 0-6 aylık yaş dönemindeki canlı ağırlık (CA) ve vücut ölçüleri alınmıştır. Kuru dönem VKP değeri yüksek olan mandaların kolostrumundaki KM, yağ ve IgG düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Yüksek IgG ve IGF-1 düzeyi içeren kolostrumla beslenen malakların 0-30 günlük yaş dönemindeki günlük canlı ağırlık artışının (GCAA) daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Doğumdan sonraki 24-48. saatler arasındaki serum IgG düzeyi yüksek olan malakların farklı yaş dönemlerindeki GCAA değeri daha yüksek bulunmuştur. Malakların 0-30 ve 31-60 günlük yaş dönemlerinde en sık rastlanılan hastalığın ishal olduğu tespit edilmiştir. Ancak, malakların 24-48. saatler arasındaki serum IgG, IgA ve IgM düzeyleri yüksek olanların 0-6 aylık yaş dönemindeki yaşama gücünün daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Doğumdan sonraki 24-48. saatler arasındaki düşük serum IgG düzeyine sahip olan malaklara göre yüksek serum IgG düzeyine sahip olanlarda ishal gözlenmemiştir. Ayrıca, Anadolu mandası malaklarının yaşama gücünün yüksek olduğu ve malak ölümlerinin asgari düzeyde (%5.91) olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, iyi kaliteli kolostrumla beslenen ve yüksek serum IgG düzeyine sahip malakların büyüme performansını ve yaşama gücünün daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.