Anadolu'nun fethinde rol oynayan Türkmen beyleri

Türklerin Anadolu ile ilk teması uzun bir geçmişe dayansa da buraya yerleşme maksa-dıyla düzenlenen bir dizi akınların en tesirlisi Selçuklular zamanında olmuştur. 1018'de Sel-çuklu hanedanına mensup Çağrı Bey'in yeni yurt bulma maksadıyla Anadolu'ya düzenlediği keşif harekâtından sonra Arslan Yabgu'ya bağlı Türkmenler müstakil hâlde ilerleyerek Anado-lu'ya hücum etmiş, Büyük Selçuklu Devleti'nin teşekkülünden sonra ise bu akınlar daha siste-matik hâle getirilmiştir. Temel gayeleri Türklere yeni yurt bulmak olan Selçuklu sultanlarından Tuğrul Bey ile Alp Arslan da Anadolu'ya sefer düzenlemiş, özellikle Malazgirt Muhârebesi'nin Selçuklular tarafından kazanılması bu emellerin önünü açan en önemli siyasî gelişme olmuştur. Malazgirt Muhârebesi'nden önce ve sonra Afşin, Artuk, Ahmedşâh, Yakutî, Demle-çoğlu Mehmed ve Sunduk gibi daha birçok Türkmen beyi Anadolu'ya akınlar düzenlemiş, söz konusu muhârebenin kazanılmasında önemli ölçüde katkı sağlamışlardır. Alp Arslan, Türkistan taraflarına yönelmeden önce Anadolu'yu Türkmen beylerine armağan etmiş ve burada Türk kesafetini artırmak için devletler kurulmasına yönelik teşvik edici bir politika izlemiştir. Onun Bizans'a yönelik bu siyasî hamleleri doğrultusunda Anadolu'da pek çok Türk devleti kurulmuş ve Türkler kısa zamanda Ege sahillerine dek uzanmayı başarmışlardır.