An analysis of the problems arising from the transformation of island settlements closely related to the mainland: The case of Heybeliada

Anakara ile yakın ilişkili olan Heybeliada, ilk yerleşimin başlamasından bu yana, sürekli olarak sosyolojik, kültürel ve mimari değişimlere uğramıştır. Bu değişimin, özellikle günümüze doğru daha da hızlandığı ve Ada'nın belirgin bir dönüşüme girdiği gözlenmektedir. Dolayısıyla, Ada'daki dönüşümün nedenleri, nedenlere bağlı oluşan sorunların belirlenmesi ve belirlenen sorunlara çözümlerin aranması konuları gündeme gelmiş ve bu araştırma için en önemli yönlendirici olmuştur. Bu amaç ve doğrultuda, Heybeliada'nın coğrafi, topografik ve jeolojik yapısı, iklim ve bitki örtüsü, nüfus ve ekonomisi, ulaşım ağı, madenleri ve limanları geniş bir literatür taraması ile incelenmiş olup, Heybeliada'nın tarihçesini etkileyen tarihi olaylar tespit edilmiştir. Heybeliada'nın kentsel doku değişimleri ve mekan tespit çalışmaları yapılarak, dönüşümün nedenleri içinde, Heybeliada'nın yeni kullanıcılar tarafından tercih etmelerinin başta geldiği belirlenmiştir. Bu bağlamda, Adalı olma-ada kültürünün önemi, gelişen ekolojik kentsel yaşam önerilerinden biri olan Cittaslow kentsel akımının Heybeliada yaşam koşullarına uyumu ve pandemi koşullarında Heybeliada'nın rolü ve önemi ortaya konmuştur. Diğer nedenler olarak, kamusal yapıların fonksiyon değişimleri incelenmiş, atıl bırakılmış yapılar tespit edilmiş, Heybeliada'daki sivil toplum örgütlerinin varlığından ve faaliyetlerinden söz edilerek, yazlık konutların kışlık konut olarak kullanılmaya başlanmasından ve evlerin kiraya verilmesi sürecine kadarki mevcut yaşamın getirdiği değişimler gözlem, inceleme ve bire bir görüşmelere dayalı olarak açıklanmıştır. Bu analizler sonucunda yapılan bir anket çalışması ile söz konusu dönüşümlerin doğurduğu Heybeliada sorunları tespit edilmiş çözüm önerileri sunulmuş ve bu çözüm önerileri guruplandırılmıştır.