Analjezik ilaç etken maddeleri olan piroksikam ve tenoksikam'ın genotoksik etkilerinin araştırılması

Analjezikler dünyada en yaygın kullanılan ilaç gruplarından biridir. Yapılan araştırmalarda, bazı analjezik ilaçların genotoksik ve karsinojenik etkileri tespit edildiğinden beri söz konusu etkilerini inceleyen çalışmalar artmıştır. Bu çalışmada analjezik ilaç etken maddeleri olan Tenoksikam'ın ve Piroksikam'ın genotoksik etkileri in-vitro insan periferal lenfositlerinde kromozomal anormallik (KA) ve mikronükleus (MN) testleri ile incelenmiştir. Ek olarak mitotik indeks (Mİ) ve nükleer bölünme indeksi (NBİ) değerleri de belirlenmiştir. Sonuçlar Z testi ile incelenmiştir. Kontrol konsantrasyonlarına kıyasla önemli değişiklik gösteren uygulama grupları için konsantrasyon-etki ilişkisini belirlemek amacıyla SPSS versiyon 25.0 bilgisayar programı ile regresyon analizi yapılmıştır. Sonuçta Piroksikam muamelesinin hem 24 hem de 48 saatlik KA uygulamalarında kontrole göre herhangi bir konsantrasyonda anlamlılık gözlenmemiştir. MN testi incelendiğinde 48 saatlik maruziyetin 0,94 (p<0,01); 1,88 (p<0,01) ve 3,75 µg/mL (p<0,001) konsantrasyonlarda kontrole göre anlamlı artış gözlenmiştir (r=0,96). Mitotik indeks (Mİ) 24 ve 48 saatlik uygulamalarında 1,88 ve 3,75 µg/mL konsantrasyonlarda hem kontrole (sırasıyla p<0,01, p<0,001) hem de çözücü kontrole (sırasıyla p<0,05, p<0,001) göre anlamlı oranda düşmüştür. Bu düşüşler konsantrasyona bağlı değildir (24 saat için r=-0,14, 48 saat için r=-0,24). Tenoksikam'ın 24 saatlik KA uygulamasının kontrole göre en yüksek konsantrasyonda (10 μg/mL) (p<0,05)istatistiksel olarak arttığı görülmektedir (r=0,80). Buna karşın 48 saatlik KA uygulamasında herhangi bir toksik etki gözlenmemiştir. MN testi 48 saatlik maruziyetin en yüksek konsantrasyon olan 10 µg/mL (p<0,01) hariç herhangi bir konsantrasyonda toksik bir etki oluşturmadığı sonucuna varılmıştır (r=0,95). Mitotik indeks (Mİ) 1,25; 2,5; 5 ve 10 μg/mL konsantrasyonlarında anlamlı düşüş göstermiştir (Sırasıyla p<0,05, p<0,01, p<0,01, p<0,001). Bu düşüşler konsantrasyona bağlı değildir (24 saat için r=-0,31, 48 saat için r=-0,42). Nükleer bölünme indeksi (NBİ) sonuçları her iki etken madde için de değişmemiştir. Sonuçta, her iki etken maddenin de sadece yüksek konsantrasyonlarda genotoksik etki gösterebileceği tespit edilmiştir. Bu tez çalışması hem Pİroksikam hem de Tenoksikam için daha önce in vitro insan periferal lenfositlerinde çalışma bulunmaması nedeniyle öncü niteliğindedir. Bu sonuçların farklı hücre grupları ve in vivo testlerle desteklenmesi gerekmektedir.