Türkiye'de 2013 yılında yenilenmiş olan 5. sınıf fen bilimleri resmi ders kitabının yerbilimi ünitesinin incelenmesi

Dünya'yı anlamak ve sınırlı kaynaklarının etkili kullanımını sağlamak için yerbilimi eğitimi önem arz etmektedir. Bu sebeple, yerbilimi okuryazarı olan bir toplum oluşturmak gerekmektedir. Yerbilimi eğitiminde kitaplar önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı'nın yerbilimleriyle ilgili konuları işlediği ünitesinin fen okuryazarlığı ve yerbilimi okuryazarlığı açısından incelemesi yapılmıştır. Ünitede bilim okuryazarlığı için 4 ana tema olan "bilimsel bilgi, araştırma yöntemi olarak bilim, bilimsel düşünme ve bilim, teknoloji ve toplum arası etkileşim" analiz edildi. Ünitedeki yerbilimi okuryazarlığı için de 6 ana tema olan "jeolojik zaman, uzamsal düşünme, bütüncül sistem düşünme, alan çalışması, yerbilim bilgisi ve yerbilim, teknoloji ve toplum ilişkisi" analiz edildi. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bilim okuryazarlığı için fen eğitimi literatüründen bir çerçeve elde edilmiştir. Yerbilimi okuryazarlığı içinse yerbilimi literatürüne bağlı kalarak araştırmacı tarafından çerçeve oluşturulmuştur. Veriler bu çerçeveler ışında iki farklı araştırmacı tarafından toplanmıştır. Sonuç olarak görülmektedir ki, bu ünitede yerbilimi okuryazarlığı temaları arasında en çok öne çıkan "alan çalışması" olmuştur. Bunun yanında, yerbilimi alanına özgü olan "jeolojik zaman, uzamsal düşünme ve bütüncül sistem düşünme temaları çok fazla vurgulanmamıştır. Bilim okuryazarlığı temaları arasında ise "bilimsel bilgi" teması en yüksek vurguya sahiptir. Bilimsel düşünme teması ise en az vurgulanan olmuştur. Bu araştırma sonuçlarıyla kitap hazırlama komitesine, fen eğitimi öğretim görevlilerine ve fen öğretmenlerine ışık tutacaktır.