Tavan fiyat uygulamasının Türkiye gün öncesi elektrik piyasa takas fiyatı üzerindeki etkisinin analizi

Pandemi sonrası enerji krizinin ardından, tavan fiyat uygulaması Türk gün öncesi elektrik piyasasında etkin hale gelmiştir. Piyasada tavan fiyatların görüldüğü saatlerde tavan fiyatlarının kısıtlayıcı etkisi açıktır. Diğer yandan, tavan fiyatların görülmediği saatlerdeki etkisi de değerlendirilmesi gereken önemli bir konudur. Dikkate alınması gereken bir diğer önemli nokta ise, tavan fiyatlarının piyasa takas fiyatını belirleyen faktörler üzerindeki etkisidir. Bu çalışmada, üretim, tüketim, arz-talep eğrisi noktaları, hava durumu ve birçok diğer özellik veri kaynaklarından beslenen kapsamlı bir makine öğrenimi modeli oluşturulmuş ve bu modelin içine işlem gününün tavan fiyat bilgileri dahil edilmiştir. Bu modelin davranışı, tavan fiyat ve diğer özellikler arasındaki ilişkiler Python'daki SHAP paketi kullanılarak analiz edilmiştir. Bu analizle, tavan fiyatının görülmediği saatlerdeki etkisi değerlendirilmiş ve tavan fiyatın bu saatlerde de etkili olduğu görülmüştür. Tavan fiyatın piyasa takas fiyatının belirleyicileri üzerindeki etkisi araştırılmak üzere, tavan fiyatın sansür olarak değerlendirildiği bir lineer regresyon modeli olan Tobit modeli kurulmuştur. Kontrol modeli olarak ise Tobit modeli ile aynı özelliklere sahip klasik bir lineer regresyon modeli oluşturulmuştur. Oluşturulan bu iki modelin davranışları incelenmiş ve bu incelemeler sonucunda tavan fiyat uygulamasının tavan fiyatı belirleyen faktörler üzerinde de etkili olduğu sonucuna varılmıştır.