Avlulu yapıların sürdürülebilir mimariye katkılarının analizi - marmara bölgesi'ndeki örneklerin değerlendirmesi

Avlular, mimari tasarımlarda sınırlanmış özel boşluk olarak tanımlanabilir; ancak avluların bir yaşam alanı olarak ele alınması ve potansiyellerinin fark edilmesi onların birer boşluktan fazlası olduğunu ortaya koymaktadır. İlkçağlardan itibaren her toplum, kendi dini inanışlarını, kültürel ve sosyal yaşantılarını yansıtan avlular meydana getirmiştir. Avlu kullanımının, sürdürülebilir mimari açısından önemli bir rolü olduğu gerçeği yadsınamaz. Sürdürülebilirlik, Avrupa Birliği'nin Brundland Raporuna göre, "Geleceğin kendi ihtiyaçlarını karşılama yeteneğinden ödün vermeden bugünün ihtiyaçlarını karşılayan kalkınma" olarak tanımlanmıştır. Bu bağlamda "sürdürülebilirlik kavramı" temel özellikleri açısından, ikinci bölümde genel ve mimari anlamda irdelenmektedir. İç mekanda dış mekan hissi yaratırken, bitkisel alanlar ile yapı içinde mikro-klimatik ortam oluşturan avlular; dış ortamdan farklı, doğa ile ilişkili bir ortak sosyal mekan sağlamaktadır. Üçüncü bölümde ortak mekan kavramı incelenerek tarihsel süreç içerisinde gelişen ortak mekanların detaylı incelenmesi yapılmaktadır. Dördüncü bölümde bina düzeyinde gelişen ortak mekan kavramlarının tanımlanması yapılıp, doğa ile ilişkili bina düzeyinde bulunan ortak dış ve iç mekanlar incelenip, ortak iç mekanların sürdürülebilirlik açısından karşılaştırılması yapılmıştır. Literatürde avlu boyutları ön plana konarak hazırlanan çok ve çeşitli avlu tipolojisi bulunmaktadır. Bu tezde ise, avluların binaya sürdürülebilirlik açısından kazandırdığı olanaklar göz önüne alınarak bir tipoloji yapılmış ve bir tablo geliştirilmiştir. Bu tipoloji tablosunda yer alan kombinasyonlar dünyadan örneklerle desteklenmiştir. Altıncı bölümde de Marmara Bölgesi'nde bulunan 13 farklı avlulu ticari ve eğitim yapıları incelenerek avluların sürdürülebilirlik açısından bu yapılara sağladığı katkılar değerlendirilmiştir.