Anesteziyoloji ve reanimasyon yoğun bakım ünitesine kabul edilen zehirlenme olgularına uygulanan tedavilerin beş yıllık retrospektif analizi

Giriş ve Amaç: Zehirlenmeler günümüzde önemli halk sağlığı sorunlarından biridir. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte kimyasal maddelerin sayısı ve çeşitliliği arttıkça, insanların bu maddelerle karşılaşma olasılığı da artmakta ve zehirlenme vakalarının sıklığı, özellikle gelişmiş ülkelerde, giderek çoğalmaktadır. Bu çalışma Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon yoğun bakım kliniğindeki zehirlenme vakalarını analiz ederek hasta profili, zehirlenme nedenleri ve tedavi yöntemlerinin mortalite üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç-yöntem: Çalışmamız 1 Ocak 2019- 1 Ocak 2024 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon yoğun bakım kliniğine zehirlenme nedeniyle kabul edilen 18 yaş ve üzeri, yoğun bakımda en az 24 saat süreyle takip edilen ve hakkında yeterli veriye ulaşılmış hastaların geriye dönük taranması ile yapılmıştır. Olguların demografik verileri (cinsiyet, yaş, boy, kilo, VKI), zehirlenmenin nedeni, intihar amaçlı olup olmadığı, yoğun bakıma zehirlenmenin kaçıncı saatinde kabul edildiği, yoğun bakım ünitesinde kalış süresi, eşlik eden sistemik hastalıklarının olup olmadığı kaydedilmiştir. Yoğun bakıma kabulündeki vital bulguları, laboratuvar tetkikleri, GKS, APACHE-II, SOFA, SAPS-II ve PSS skorları kaydedilmiştir. Skorlama sistemlerinin mortaliteyi tahmin etme gücü incelenmiştir. Hastaların yoğun bakım takibi sırasındaki verilen tedaviler kaydedilmiştir. Hastalar Exitus olan ve olmayan 2 grupta ayrılarak toplanılan veriler 2 grup arasında karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmaya alınan 49 hasta maruz kaldıkları maddeler açısından değerlendirildiğinde; en sık saptanan etkenler ilaç ve alkol alımıydı. Zehirlenmeye yol açan ilaç türleri en çok antipsikotik, antidepresan ve kardiyovasküler sistem ilaçları olarak saptandı. Hastalardan 20'si intihar amaçlı zehirlenme nedeniyle yoğun bakımda takip edildi. Skorlama sistemleri açısından Ex olan grupta GKS skoru Ex olmayan gruptan anlamlı olarak daha düşüktü; Ex olan grupta APACHE-II, SOFA, SAPS-II, PSS skoru Ex olmayan gruptan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksekti. Ex olan grupta vazopressör kullanımı, invaziv MV oranı, CRRT, ECMO, plazmaferez, antidot kullanımı Ex olmayan gruptan anlamlı olarak daha yüksekti. Ex olan grupta GİS lavaj oranı Ex olmayan gruptan anlamlı (p<0.05) olarak daha düşüktü. Sonuç: Bu hasta grubunun yoğun bakımdaki klinik seyrinin takibinde çalışmamızda kullanılan GKS, SOFA, APACHE-II, SAPS-II ve PSS skorlama sistemleri hastaların mortalite tahmininde kullanılabilir. Ancak bu alanda daha güvenilir sonuçlar için daha büyük ve homojen hasta gruplarında daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır. Tedavi yöntemleri her hasta ve zehirlenme türüne spesifik olmakla beraber çalışmamızda destek tedavisi yanında mortaliteyi azaltan tedavi gis lavajı olmuştur. Anahtar Kelimeler: Yoğun bakım, zehirlenmeler, skorlama sistemleri, mortalite