Ankilozan spondilitli hastalarda distal femur kıkırdak kalınlığının hastalık aktivitesi ve kuadriseps kas kuvveti ile olan ilişkisi

Ankilozan Spondilitli Hastalarda Distal Femur Kıkırdak Kalınlığının Hastalık Aktivitesi ve Kuadriseps Kas Kuvveti ile Olan İlişkisi Amaç: Ankilozan Spondilit (AS), başta aksiyal iskelet olmak üzere diz gibi büyük periferik eklemleri de tutabilen kronik inflamatuar bir hastalıktır. Vücut ağırlığını taşıyan dizdeki iki önemli yapıdan biri distal femur kıkırdağı diğeri kuadriseps kasıdır. Çalışmamızın amacı AS'li hastalarda distal femur kıkırdak kalınlığı (DFKK)'nın hastalık aktivitesi ve kuadriseps kas kuvveti ile olan ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 1984 Modifiye New York kriterlerine göre AS tanısı konulan 18-65 yaş aralığında toplam 30 hasta dahil edildi. Hastaların demografik bilgileri ile beraber kullanılan ilaçlar, tanı gecikme süresi, sigara kullanım alışkanlığı gibi bilgiler kaydedildi. AS hastalık aktivitesini belirlemek amacıyla hastalara BASDAI anketi uygulanarak çıkan skor kaydedildi. DFKK ölçümleri, maksimum fleksiyondaki dizin 3 ayrı noktasından (medial kondil, interkondiler alan ve lateral kondil) ultrasonografi cihazı (Esaote MyLab 70) ve 6-18 MHz'lik lineer prob kullanılarak yapıldı. Kuadriseps kas kuvvetinin tespiti için Biodex System 3 izokinetik test ve egzersiz cihazı kullanıldı. 60˚/s ve 180˚/s açısal hızlarda elde edilen pik tork (PT), pik tork/vücut ağırlığı (PT/VA) ve ortalama güç (OG) gibi kuadriseps kas kuvveti değerleri kaydedildi. Bulgular: 19 erkek ve 11 kadın hastanın dahil edildiği çalışmamızda hastaların yaş ortalaması 41,13±5,46 (min=29-maks=50) yıl, AS hastalık süresi ortalama 11,3±6,19 (min=0-maks=26) yıl olarak saptandı. AS tanı gecikme süresi ortalama 3,50 (min=0-maks=16) yıl olarak saptandı. Erkek hastaların tüm kuadriseps kas kuvveti değerleri kadın hastalara göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0,05). Erkek hastalarda dizin her 3 kondilinin (medial kondil, interkondiler alan ve lateral kondil) DFKK değerleri, kadın hastalara göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0,05). Medikal tedavi olarak TNFi alan hastaların DFKK değeri, cDMARD ve NSAİİ kullananlara göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0,05). BASDAI skoru ile tüm kuadriseps kas kuvveti değerleri arasında anlamlı negatif korelasyon saptandı (p<0,05). BASDAI skoru ile DFKK değerleri arasında anlamlı ilişki bulunmadı (p>0,05). 180˚/s açısal hızdaki PT/VA kuvvet değeri ile dizin her üç kondilinin DFKK değerleri arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (p<0,05). 180˚/s açısal hızdaki PT ve OG kuvvet değerleri ile dizin medial kondilinin DFKK değerleri arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (p<0,05). 60˚/s açısal hızdaki kuadriseps kas kuvveti değerleri ile DFKK değerleri arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı (p>0,05). Sonuç: AS'li hastalarda hastalık aktivitesi arttıkça kuadriseps kas kuvvetinin azaldığını tespit ettik. Kuadriseps kas kuvveti ile DFKK arasında pozitif ilişki saptadık. Hastalık aktivitesi ile DFKK arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Diz ekleminin mobilizasyona ve günlük yaşamdaki fonksiyonellik üzerine etkisi düşünüldüğünde, AS'li hastalarda düşük hastalık aktivitesini hedeflemenin ve kuadriseps kasına yönelik kuvvet egzersizleri yapılmasının, AS rehabilitasyon programlarında dikkate alınması gerektiğini düşünmekteyiz. Gelecekte yapılacak çalışmalar, AS'li hastalarda DFKK'nın hastalık aktivitesi ve kuadriseps kas kuvveti ile olan ilişkisinin daha iyi anlaşılmasını mümkün kılacaktır.