Anku Boeva'nın "Güllerim Solmasın" adlı eserinin cümle yapısı yönünden incelenmesi

Bir millet için en önemli unsur sahip oldukları dilidir. Toplumlar konuştukları dilleriyle var olurlar ve birbirleriyle dil sayesinde iletişim kurarlar. Zaman içerisinde konuşulan dil, gelişir, değişir, dönüşür, diğer dilleri etkiler veya diğer dillerden etkilenir. Konuşulan dil, toplumların inançları, sosyokültürel yapıları, yaşam tarzları, âdetleri ve ideolojileri hakkında bilgi verirken aynı zamanda konuşulan dilin yapısını ve kurallarını da ortaya koyar. Toplumların dilleri, onların kültürlerini yansıttığı gibi, her dilin kendine has yapısal özellikleri de vardır. Gagauz Türkçesi, bu bağlamda diğer Türk dillerinden farklı olarak kendine özgü bir cümle yapısına sahiptir. Genel olarak özne, nesne ve yüklem sıralaması izlenir, ancak cümle içindeki ögelerin yerleşiminde esneklik vardır. Gagauz Türkçesinin cümle yapısı, tarihî ve coğrafi etkileşimler sonucunda çeşitli farklılıklara uğramış olsa da temel Türkçe cümle yapısını büyük ölçüde korumuştur. Gagauz Türkçesinde, devrik cümlelerin sayıca fazla olduğu görülür. Bu çalışmada, Anku Boeva'nın Güllerim Solmasın adlı hikâye kitabında geçen tüm cümleler yapılarına göre incelenmiş ve her cümle Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Cümleler, yapılarına göre basit cümle, birleşik cümle ve kesik (eksiltili) cümle olmak üzere üç grupta incelenmiştir. Basit cümleler, yüklemin türüne göre, yüklemin yerine göre ve anlamlarına göre tasnif edilmiştir. Birleşik cümleler ise şartlı birleşik, iç içe birleşik, ani'li (ki/aniki) birleşik, sıralı cümle, bağlı cümle ve karışık birleşik cümle olmak üzere altı grupta sınıflandırılmıştır. Karışık birleşik cümleler dışında tüm cümleler ögelerine ayrılmıştır. Çalışmanın sonunda, eserde geçen bilinmeyen kelimelerin sözlüğü oluşturulmuştur. Bu çalışma ile Gagauz Türkçesi cümle yapısı alanında yapılacak çalışmalara katkı sağlamak amaçlanmıştır.