Anlamaya dayalı öğretim tasarımının (UbD) öğrencilerin İngilizce konuşma becerilerine ve motivasyonlarına etkisinin incelenmesi: Tasarım tabanlı bir araştırma

Günümüzde en önemli iletişim araçlarından biri olan dil, sadece aynı kültürde yaşayan insanların değil, aynı zamanda farklı kültürlerde yaşayan insanlar arasındaki iletişimi kolaylaştırmada da önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, toplumlararası iletişim kurma ihtiyacından ortaya çıkan yabancı dil kavramıyla birlikte akla ilk gelen dilin İngilizce olduğu söylenebilir. Birçok disiplinde olduğu gibi, İngilizce öğrenme ve öğretme sürecinde de özellikle konuşma becerilerinin geliştirilmesi amacıyla çeşitli yaklaşımlardan yararlanılarak öğrencilerin süreçte daha istekli ve aktif bir şekilde rol almaları sağlanabilir. Sonuç olarak, bu tür yaklaşımlar öğrenilen bilgilerin gerçek yaşam durumlarına aktarılmasına ve dilin özgün kullanımına katkı sağlayabilir. Bu araştırmanın amacı, 6. sınıf öğrencilerinin İngilizce konuşma becerilerini geliştirmeye yönelik ihtiyaçlarına bağlı olarak Anlamaya Dayalı Tasarım (UbD) uygulamalarının, öğrencilerin İngilizce konuşma becerileri ve İngilizce konuşma motivasyonları üzerinde nasıl bir değişime neden olduğunu incelemektir. Tasarım tabanlı bir araştırma olan bu çalışma iç içe geçmiş karma desenle yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda yarı deneysel desenlerden zaman serisi deseni, nitel boyutunda ise durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Burdur ilinin Bucak ilçesinde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören ve toplam 24 kişiden oluşan bir şube 6. sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında, UbD'ye dayalı toplam üç tasarım geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Her tasarımın geliştirilmesi ve uygulanmasının ardından çeşitli analizler ve değerlendirmeler yapılarak tasarımda gerekli düzenlemeler yapılmış ve süreç döngüsel olarak devam etmiştir. Nicel verilerin toplanmasında, Temel İngilizce Becerilerine Yönelik İhtiyaç Belirleme Anketi, Konuşma Becerisi Değerlendirme Rubriği (KBDR), İngilizce Konuşma Motivasyonu Ölçeği (İKMÖ) ve Gözlem Değerlendirme Rubriği kullanılmıştır. Nitel veriler ise odak grup görüşmeleri ve araştırmacı notları aracılığıyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde ortalama, standart sapma, ilişkili örneklemler t- testi ve korelasyon analizi teknikleri kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmada ihtiyaç analizinden elde edilen bulgular ışığında, öğrencilerin en önemli becerilerden biri olarak görmelerine rağmen, kendilerini en yetersiz gördükleri İngilizce dil becerisinin konuşma becerisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen UbD uygulamalarının öğrencilerin İngilizce konuşma becerisi üzerindeki etkisine yönelik KBDR verilerinden elde edilen nicel bulgular, uygulamalardan önce ve uygulamalar süresince yapılan ölçümlerin tamamı arasındaki farkın bir sonraki ölçüm lehine istatiksel olarak anlamlı olduğunu ortaya koymuştur. Bu konuda elde edilen nitel bulgular ise nicel bulguları desteklemektedir. Ayrıca, UbD uygulamalarının öğrencilerin İngilizce konuşma motivasyonu üzerindeki etkisine yönelik İKMÖ verilerinden elde edilen bulgular, ilk tasarımın uygulanması sonucunda yapılan 2. ölçüm ile son tasarım sonunda yapılan 4. ölçüm arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu, diğer ölçümler arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığını ortaya koymuştur. Öte yandan, nitel verilerden elde edilen bulgular, UbD'nin öğrencilerin İngilizce konuşma motivasyonlarını artırdığını ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Anlamaya Dayalı Tasarım (UbD), İngilizce Konuşma Becerisi, İngilizce Konuşma Motivasyonu