Anonim ortaklıklarda yönetim kurulunun temsil yetkisinin devri

Temsil, bir kimsenin başka bir kişi nam ve hesabına hukuki işlem yapması ve bu işlemin hukuki sonuçlarının adına ve hesabına işlem yapılan kişinin hukuk alanında sonuç doğurmasıdır. Anonim ortaklıklarda ise ortaklığın temsili yönetim kuruluna verilmiştir. Anonim ortaklıklarda esas sözleşme ile aksi öngörülmemiş veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa temsil yetkisi çift imza ile kullanılmaktadır. Ancak esas sözleşmeye hüküm konularak, ortaklığın tek kişiyle yahut ikiden fazla kimseyle temsil edilmesine de karar verilebilir. Ortaklığın temsilinde, TTK m. 371/f. 1 uyarınca ortaklığın amacı ve işletme konusu çerçevesinde, her türlü işlem ortaklığın nam ve hesabına yapılabilir. Temsile yetkili olanların, TTK m. 371/f. 2 uyarınca ortaklığın işletme konusu dışında iş ve işlemlerde bulunması halinde ise, bu işlemler iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ortaklığı bağlar. Ancak ortaklığın işletme konusu dışında hareket ettiğinin bilindiğini yahut bilinmesi gerektiğini ispat etmesiyle ortaklık işlemle bağlı olmaktan kurtulur. Bu hüküm ile birlikte, ortaklığın yalnızca işletme konusu ve amacı kapsamında işlem yapabileceği yönündeki ultra vires ilkesi terk edilmiştir. Temsil yetkisinin sınırlandırılmasında ise, her sınırlama iyiniyetli üçüncü kişiler bakımından sonuç doğurmamakta ancak yönetim kurulu üyelerinin temsil yetkisinin birlikte temsil ya da merkez/şube işleriyle sınırlandırılması, tescil ve ilan edilmiş olması şartıyla, herkese karşı ileri sürülebilmektedir. Temsil yetkisinin devrinde ise, en az bir yönetim kurulu üyesinin temsil yetkisini haiz olması şartıyla, temsil yetkisinin bir yahut birden fazla murahhas üye (temsil yetkisinin üyelerinden birine verilmesi) veya murahhas müdüre (üçüncü kişiye) devredilmesi mümkündür. Aynı zamanda TTK m. 368 uyarınca yönetim kurulunun ticari temsilci ve ticari vekil atayabilme imkânı da mevcuttur. 6552 sayılı Kanun ile TTK m. 371 hükmüne 7. Fıkra eklenmiştir. Hüküm ile yönetim kurulunun, temsile yetkili yönetim kurulu üyelerini ve anonim ortaklığa hizmet akdi ile bağlı olan kimseleri, sınırlı yetkiye sahip ticari vekil yahut diğer tacir yardımcıları olarak atamasına imkân tanınmıştır. 6102 sayılı TTK'da yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğunda müteselsil sorumluluk prensibi terk edilmiş ve farklılaştırılmış teselsül benimsenmiştir. Bu sorumluluk rejiminde yönetim kurulu üyelerinin bir zararın ortaya çıkmasına sebep olmaları halinde, bu zarardan sorumlu olan yönetim kurulu üyelerinin her biri, kendi kusur dereceleri ve kendileri açısından geçerli bireysel indirim sebepleri göz önüne alınarak sorumlu olmaktadır. Temsil yetkisinin devrinde yönetim kurulu üyeleri, temsil yetkisi devredilen murahhas üye ve murahhas müdürü seçmede makul özeni gösterip göstermemeleri ve gereği gibi gözetim yükümlülüğünü yerine getirip getirmemelerine göre sorumlu olmaktadır. TTK m. 371/f. 7 uyarınca atanan sınırlı yetkili ticari vekil veya diğer tacir yardımcılarının ise ortaklığa ve üçüncü kişilere verecekleri her türlü zarardan dolayı yönetim kurulu sorumlu olmaktadır.