Apikal lezyonlu dişlerin dayanak olduğu protetik restorasyonlarda çiğneme kuvveti altında ortaya çıkan yapısal gerilme dağılımlarının sonlu elemanlar analizi ile incelenmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı apikalinde lezyon olan dişlerin dayanak olarak kullanıldığı durumlarda maruz kaldığı çiğneme kuvvetlerine bağlı dişlerde ve çevre dokularda oluşan yapısal gerilme dağılımlarının sonlu elemanlar analizi ile incelenmesi ve sağlıklı dişlere göre kıyaslanmasıdır. Yöntem: Farklı protetik restorasyonlara dayanak olan diş durumlarını temsil eden üç farklı SEA modeli üretildi: (a) sağlıklı mandibular premolar diş, (b) lezyonlu kanal tedavili fiber postlu tek kronlu premolar diş ve (c) üç üyeli köprüye dayanak olacak lezyonlu kanal tedavili fiber postlu premolar diş. Diş modellerinin her birine gelen oklüzal statik yükün, dişin bukkal tepe noktasının lingual eğiminde dişin uzun eksenine 45 derece açıyla 300 N değerinde uygulandı. Mevcut mandibular premolar diş literatürdeki verilere göre alveolar kemiğin ve periodontal ligamentin ortalama anatomik boyutlarına uygun olarak, destekleyici dokularla beraber oluşturulmuştur. Bulgular: Eşdeğer gerilme değerleri Von Mises hipotezine göre hesaplanarak, modellerdeki gerilme dağılımları değerlendirilmiştir. Sağlıklı, lezyonlu tek kronlu ve köprü dayanağı olan diş modelleri olmak üzere toplam 3 farklı model senaryosu incelendiğinde; oklüzal yük uygulamaları ardından oluşan gerilmelerin tüm modellerde, benzer bölgelerde (dişin bukkal kolesi, kuvvet uygulanan kaspı, kökün servikal ve orta üçlüsünde) yoğunlaştığı görülmüştür. Sonuç: Farklı protez dayanağı olan periapikal lezyonlu dişlerde oluşan gerilme dağılımları ve değerlerinin arasında anlamlı fark olmadığı ve biyomekanik açıdan sağlıklı dişten daha başarısız olduğu tanımlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Lezyonlu diş, fiber post, metal destekli porselen, köprü, sonlu elemanlar analizi.