Arap dilinde merfûât: Yûsuf Sûresi örneği

Arap dilinde cümlenin ana unsurları müsned ve müsnedün ileyhtir. Bu iki ana unsur fiil cümlesinde fiil ve fâilden oluşurken isim cümlesinde mübtedâ ve haberden meydana gelir ve bu hususlar Arapça gramerinin ana unsurlarını teşkil eden merfûât konularındandır. Bu yönüyle merfûât nahiv ilminin esasını oluşturmaktadır. Araştırmamızın esasını teşkil eden merfûât, i'rabın dört çeşidinin en önemlisidir. Merfûât başlığı altında ele alınan konular, fâil, nâib-i fâil, mübtedâ, haber, kâne ve benzerlerinin ismi, inne ve benzerlerinin haberi, kâde ve benzerlerinin ismi, leyse'ye benzeyen mâ ve lâ'nın ismi, cinsini nefyeden lâ'nın haberi, münadâ çeşitlerinden olan müfred alem ve nekre-i maksûde gibi konulardır. Bunlar, cümlenin ana unsurlarını oluştururken mef'ulü bih, mef'ulü fih, mef'ulü lieclih, mef'ulü mutlak, mef'ulü maah, temyiz ve hal gibi konular ise mansûbât konuları olup cümlenin yan unsurlarını oluşturmaktadır. Bu çalışmamız, merfûât konularıyla sınırlı olup çalışmada i'rabın diğer çeşitlerine yer verilmemiştir. Çalışmada, Yûsuf Sûresi'nde bulunan merfû öğelerin tespit ve tahlili yapılmıştır, ele alınan her konuda sûredeki ayetlerden örnekler verilmiş, çok fazla örneğin bulunduğu konularda ise sadece on adet örnekle iktifa edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde öncelikle i'rabın tanımı, önemi, kısımları ve alâmetleri üzerinde durulmuş ve genel bazı bilgiler verilmiş, akabinde ise Arapçadaki merfûât konuları, örnekler eşliğinde kısaca işlenmiştir. İkinci bölümde ise öncelikle Yûsuf Sûresi hakkında bilgi verilmiş, akabinde ise sûrede bulunan merfû öğelerin tespit ve tahlili yapılmıştır. Merfû öğelerin bulunduğu ayetler incelenmiş, söz konusu merfu öğenin sûrede kaç defa kullanıldığına dair sayısal bilgiler verilmiştir.