Araştırma ve sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımının sınıf öğretmen adaylarının bilişsel ve duyuşsal becerilerine etkisi

Değişen ve gelişen dünyada bilim ve teknoloji alanındaki ilerlemeler ve bu ilerlemelere ayak uydurabilmek için ülkelerin verdiği mücadeleler eğitim alanında yeni yaklaşımların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Fen öğretimindeki yeni yaklaşımlar; araştırmayı, sorgulamayı, öğrencilerin kendi kendilerine öğrenmelerini ve kendi öğrenmelerinde sorumluluk almalarını istemektedir. Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nın vizyonu fen okuryazarı bireyler yetiştirmektir. Bu vizyon bağlamında programın temeli yapılandırmacılıkla bağlantılı olarak araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenmedir. Araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenmede amaç sadece feni öğrenmek olmayıp aynı zamanda bilimsel düşünebilen bilgiye ulaşmada farklı yollar keşfedebilen birer birey olabileceğinin vurgusu yapılmaktadır. Bu sebepler doğrultusunda bu çalışmanın konusu araştırma-sorgulamaya dayalı öğretim olarak belirlenmiştir. Araştırmada Sınıf Öğretmenliği Programı 2. Sınıf öğretmen adaylarına ders programlarında yer alan Fen Bilgisi Laboratuvar Uygulamaları I dersi kapsamında kimya konularına yönelik araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenme destekli laboratuvar uygulamaları yaptırılarak, uygulanan bu etkinliklerin öğretmen adaylarının araştırma ve sorgulama becerileri, bilimsel süreç becerileri ve akademik başarıları üzerindeki etkililiğinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma nicel kökenli olup, yarı deneysel yöntem kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Programı 2. sınıf öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi 2013-2014 eğitim-öğretim yılı Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Programı'nda öğrenim gören deney (N=29) ve kontrol (N=29) grubunun bulunduğu 2. sınıf öğretmen adayları oluşturmaktadır. Bu çalışmada dört farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. Bu veri toplama araçları sırasıyla 'Araştırma-Sorgulamaya Dayalı Fen Öğretimi Ölçeği','Fen'e Yönelik Araştırma-Sorgulamaya Dayalı Öğrenme Becerileri Algısı Ölçeği', 'Bilimsel Süreç Becerileri Testi' ve 'Kimya Etkinlikleri Başarı Testi' dir. Öğretmen adaylarının Araştırma-Sorgulamaya Dayalı Fen Öğretimi Ölçeği ön-son testleri, Fen'e Yönelik Araştırma-Sorgulamaya Dayalı Öğrenme Becerileri Algısı Ölçeği ön-son testleri, Bilimsel Süreç Becerileri Testi ön-son testleri ve Kimya Etkinlikleri Başarı Testi ön-son testleri ile ilgili verilerin analizi yapılmıştır. Çalışmanın başlangıcında öğretmen adaylarının araştırma-sorgulamaya dayalı fen öğretimi ile ilgili aralarında anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Çalışmanın sonunda, sınıf öğretmenliği programı öğrencilerinin araştırma-sorgulamaya dayalı fen öğretimi ile ilgili deney grubu ile kontrol grubu arasında deney grubunun lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Deney ve kontrol grubunda bulunan sınıf öğretmenliği programı öğretmen adaylarının araştırma-sorgulamaya dayalı öğretimleri incelendiğinde; araştırma-sorgulamaya dayalı fen öğretimleri bakımından ön-test ve son-testleri incelendiğinde deney grubunun lehine arasında anlamlı bir farklılık olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırmanın başlangıcında ön testler incelendiğinde çalışmada yer alan öğretmen adaylarının araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenme becerileri algılarında farklılık olmadığı anlaşılmıştır. Araştırmanın sonunda öğretmen adaylarının araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenme becerileri algıları arasında deney grubunun lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Deney grubunda bulunan öğretmen adaylarının araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenme becerileri algıları ön-test ve son-testleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu anlaşılmıştır. Çalışmada sınıf öğretmenliği programındaki 2. sınıf öğretmen adaylarına Fen Bilgisi Laboratuvar Uygulamaları I dersinde kimya dersini ve konularını kapsayan araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenme destekli laboratuvar etkinlikleri geliştirilerek ve geliştirilen bu etkinliklerin öğretmen adaylarının araştırma ve sorgulama becerileri, bilimsel süreç becerileri ve akademik başarıları üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, diğer alan ve konularda öğretmen adayları üzerinde, araştırma-sorgulamaya dayalı etkinlikler geliştirilerek uygulamalar yapılabileceği önerilmektedir. Fen öğretiminde etkili olduğu belirlenen bu uygulamaların Fen Bilgisi öğretmen adayları üzerinde de gerçekleştirilmesi gerektiği düşünülmekte ve önerilmektedir.