Ardahan yöresi saf sarıçam meşcerelerinin verimliliği ile bazı ekolojik faktörler arasındaki ilişkilerin araştırılması

Bu çalışmada bazı ekolojik faktörlerin (konum, iklim, toprak) Ardahan yöresinde doğal olarak yayılış gösteren saf sarıçam (Pinus sylvestris L) meşcerelerinin verimliliği üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu kapsamda Ardahan Orman İşletme Müdürlüğü sınırları içerisindeki meşcerelerden toplam 60 adet örnek alan belirlenerek alınmıştır. Her örnek alanda bazı konum özellikleri (enlem-boylam, yamaç konumu, yükselti, bakı, eğim) ve bazı meşcere özellikleri (yaş, boy, çap) belirlenmiştir. Sonra yaş-üst boy verileri kullanılarak her bir örnek alan için bonitet endeksleri (meşcere verim gücü) hesaplanmıştır. Ayrıca her alanda bir adet toprak çukuru açılarak üst topraktan birer adet bozulmuş (torba) ve bozulmamış (silindir) toprak örneği alınmıştır. Her bir toprak örneği üzerinde bazı fiziksel (kum, kil, toz, hacim ağırlığı, taşlılık) ve kimyasal (pH, elektriksel iletkenlik, organik madde, toplam azot, karbon/azot oranı) özellikler belirlenmiştir. Meşcerelerin verimliliği ile yetişme ortamı faktörleri arasındaki ilişki basit korelasyon analizi ile belirlenmiş; sonra meşcere verim gücü ekolojik faktörlerden yararlanılarak çoklu doğrusal regresyon ve regresyon ağacı yöntemleri ile modellenmiştir. Oluşturulan çoklu doğrusal regresyon modeli bonitet endeksindeki değişimi %15 ile %70 arasında değişen oranlarda açıklarken, regresyon ağacı modeli ise bu değişimi %24 ile %76 arasında açıklamıştır. Ardahan yetişme ortamı bölgesinde bonitet endeksini etkileyen en önemli etmenler (büyükten küçüğe doğru) eğim, bakı, sırttan uzaklık, boylam, toplam yağış, ortalama sıcaklık ve kil içeriği şeklinde ortaya çıkmıştır.