Arhavi Kapisre Deresi Havzasında WEPP erozyon tahmin modeli ile erozyon tespiti

Çalışma alanını oluşturan Arhavi Kapisre Deresi Havzası (AKDH), Doğu Karadeniz Bölgesi'nin kuzeydoğusunda, Artvin ili sınırları içerisinde yer almaktadır. Bu çalışma, AKDH'de yürütülen, Karadeniz Havzası Sınır Ötesi İşbirliği 2014-2020 programı başlığı altında BSB963 kodlu Protect-Streams-4-Sea kısa isimli AB projesinin laboratuvar ve arazi çalışmaları ile entegre bir şekilde yürütülmüştür. Çalışmada GeoWEPP erozyon tahmin modeli çalıştırılarak 29913,89 hektar alandan oluşan AKDH'de erozyon ile meydana gelen toprak kaybı, sediment verimi, birim alandaki toprak kaybı ve yüzeysel akış hesaplanmıştır. Çalışma alanı 17 alt havzaya bölümlendirilerek, her bir alt havza için program ayrı ayrı çalıştırılmıştır. Tahmin edilen erozyon değerleri her bir alt havza özelinde ve toplam havza bazında incelenmiştir. Modelin ürettiği erozyon verileri BSB963 projesi kapsamında gerçekleştirilen arazi çalışmalarında elde edilen erozyon değerleri ile karşılaştırılması yapılmıştır. Çalışma sonucunda, AKDH'de 20 yıllık simülasyon sonucunda toplam ortalama yıllık sediment verimi 26846,8 ton/yıl, 17 alt havzanın ortalama sediment iletim oranı (SİO) 0,259 ve ortalama birim alandaki sediment verimi 0,641 ton/ha/yıl'dır. Alt havzaların alan ağırlıklı SİO 0,150 iken birim alandaki ağırlıklı sediment verimi 1,066 ton/ha/yıl. Yamaçlarda görülen toplam yıllık ortalama erozyon miktarı 8648,6 ton/yıl ve 17 alt havzanın birim alandaki yıllık ortalama toprak kaybı 0,74 ton/ha/yıl, kanallarda görülen toplam yıllık ortalama erozyon miktarı 170466,7 ton/yıl ve 17 alt havzanın birim alandaki yıllık ortalama toprak kaybı 2,55 ton/ha/yıl, ve toplam yüzeysel akış 133,99 mm olarak bulunmuştur. En yüksek erozyon miktarı 18739,8 (%69.8) ton/yıl ile Mera alt havzasında, en düşük erozyon miktarı 123,9 (%0.5) ton/yıl ile Gürgencik alt havzasında tespit edilmiştir. ktır