Arteria Subscapularis'in anatomik ve morfometrik özellikleri

A. subscapularis'in anatomisi ve varyasyonları farklı klinik uygulamalar ve cerrahi yaklaşımlar için önem taşımaktadır. Ancak bu arterin anatomik ve morfometrik özellikleri ile ilgili yapılan çalışmalar oldukça azdır. Bu sebeplerle; a. subscapularis'in anatomisinin, dallanma varyasyonlarının ve morfometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlandı. Çalışmamız hem kadavra hem de radyolojik çalışma olarak planlandı. Kadavra çalışması için, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı'nda eğitim faaliyetlerinde kullanılan 28 kadavrada bilateral disseksiyonlar yapıldı. Radyolojik değerlendirme için ise kontrastlı toraks bilgisayarlı tomografi incelemesi yapılan 25 olgu bilateral olarak retrospektif taranarak, çalışmaya dahil edildi. A. axillaris'in üçüncü parçasından çıkan a. subscapularis, a. circumflexa humeri anterior ve a. circumflexa humeri posterior morfolojik olarak incelendi. A. subscapularis'in, n. radialis ile olan komşuluk ilişkisi değerlendirildi. Morfometrik değerlendirme için; a. subscapularis'in başlangıç yerindeki çapı, a. circumflexa scapulae'nin çıkış yerine kadar a. subscapularis'in uzunluğu, a. thoracodorsalis'in başlangıç seviyesindeki çapı, a. circumflexa scapulae'nin başlangıç seviyesindeki çapı dijital kaliper ile ölçüldü. Kadavralarda bu ölçümler sırasıyla 4.127±0.793 mm, 17.161±6.38 mm, 2.637±0.585 mm, 3.158±0.862 mm olarak saptandı. Radyolojik ölçümlerde bu değerler sırasıyla 3.936±0.706 mm, 24.333±4.168 mm, 2.209±0.425 mm, 2.570±0.372 mm olarak bulundu. Kadavralarda a. axillaris'in üçüncü parçasının dallanma morfolojisine göre; olguların %35.2'si Tip-1, %31.5'i Tip-2, %22.2'si Tip-3, %7.4'ü Tip-4 olarak sınıflandırıldı. Radyolojik olarak incelenen olgularda a. axillaris'in üçüncü parçasının dallanma morfolojisine göre; %82 Tip-1, %2 Tip-4 ve %4 Tip-5 (yalnız bir olguda bilateral) olarak sınıflandırıldı. Çalışmamızda a. subscapularis'in kendisinin ve dallarının varyasyonlarının, morfometrik ölçümlerinin ve komşulukları ile olan ilişkilerinin daha ayrıntılı tanımlanmasının, cerrahi uygulamalar için yardımcı olacağını düşünmekteyiz.