Sanatın profesyonelleşmesi bağlamında Türkiye'de kurum tiyatrolarında sanat yönetimi; İBB şehir tiyatroları

ÖZET Sanatın Profesyonelleşmesi Bağlamında Türkiye'de Kurum Tiyatrolarında Sanat Yönetimi; İBB Şehir Tiyatroları Bu tez, Türkiye'de sanat yönetimi anlayışının dönüşümünü, kamusal tiyatro kurumla-rı bağlamında ele almakta ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları'nın yönetim-sel yapısını sanat yönetimi perspektifiyle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, Şehir Tiyatroları'nın yönetsel yapılanması, karar alma süreçleri, sanat-idare ilişkisi, kadro politika-ları ve kültür politikalarıyla etkileşimi analiz edilmiştir. Sanat yöneticisinin bu yapı içerisin-deki konumu, sanatsal üretimi yönlendirme kapasitesi ve kurumsal dengeyi sağlama beceri-si, odak noktası olarak ele alınmıştır. Araştırma, nitel yöntemle gerçekleştirilmiş; veri topla-ma aracı olarak yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler kullanılmıştır. Görüşmeler, kurumun sanatsal ve idari süreçlerinde etkin görevler üstlenen kişilerle yapılmış; elde edilen veriler Braun ve Clarke'ın (2006) tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Kodlama ve tema oluşturma süreçleri sonucunda, sanat yönetiminin uygulamadaki karşılığına ve bu kar-şılığın yapısal, yönetsel ve kültürel dinamiklerle nasıl şekillendiğine dair bulgulara ulaşılmış-tır. Bu bağlamda çalışmada, kamuya bağlı bir kültür kurumu olan İstanbul Büyükşehir Şehir Tiyatroları'nda sanat yönetiminin nasıl işlediği; sanat yöneticisinin bürokratik yapı içe-risinde hangi sorumluluklar, sınırlar ve gerilimlerle karşı karşıya kaldığı ortaya konmuştur. Kurum içindeki sanat–idare ilişkisi, karar alma süreçlerinin merkeziyetçiliği ve yaratıcı kad-ronun sürece katılımı gibi konular, tematik düzeyde değerlendirilmiştir. Moda Sahnesi ise çalışmada, kamu kurumlarına alternatif bir yapı sunan bağımsız bir tiyatro kurumu olarak ele alınmış; Şehir Tiyatroları'ndaki mevcut sanat yönetimi modelinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayan destekleyici bir örnek olarak değerlendirilmiştir. Moda Sahnesi'nin sanatçı temsiline dayalı yatay yönetim anlayışı, kamusal modelin sınırlılıklarını görünür kılmakta; sanat yöneticisinin farklı yapılar altında nasıl şekillendiğini anlamaya olanak tanımaktadır. Bu yönüyle tez, sanat yöneticisinin kültürel üretim sürecindeki çok katmanlı rolünü görünür kılmayı ve Türkiye'de sanat yönetimi literatürüne kavramsal ve uygulamalı düzey-de özgün bir katkı sunmayı hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Sanat Yönetimi, Tiyatro Yönetimi, Kurumsal Yapı, Kültür Politikası, Şe-hir Tiyatroları, Moda Sahnesi