Asaf Muammer'in romanlarının çeviri yazıya aktarımı ve incelenmesi

1878-1964 yılları arasında yaşamış olan Asaf Muammer (Kütayis) edebî, siyasi ve entelektüel kimliğiyle Osmanlı aydınları arasında yerini almıştır. Meşrutiyet döneminde oldukça aktif bir yayın hayatı olan yazar dönemin dergilerinden başta Servet-i Fünun olmak üzere birçok dergide yayın faaliyetlerini sürdürmüş ve bizzat kendisi de dergi çıkartarak dönemin yayın faaliyetlerine katkı sağlamıştır. Sanatçı edebiyat başta olmak üzere tarih, siyaset ve güzel sanatlarla da yakından ilgilenmiş ve bu alanlarda eser kaleme almış ya da bu ilgisini dolaylı yoldan eserlerine yansıtmıştır. Dolayısıyla onu sadece edebî kimliğiyle değil tarihçi, siyasetçi, ressam, denizci hatta balıkçı kimliğiyle de görmemiz mümkündür. Çok yönlü bir yazar olan Asaf Muammer entelektüel yönünü edebî eserlerine yansıtmayı da ihmal etmemiştir. Bu çalışmada 1902 yılında Mecmua-yı Edebiye'de yayımlanan Ferda-yı Hayal, 1908-1909 yılları arasında Mahâsin dergisinde yayımlanan Kötürüm, 1911-1912 yılları arasında Servet-i Fünun dergisinde yayımlanan Buhran İçinde romanları çeviri yazıya aktarılmıştır. Bu sayede yazarın romanlarının içeriğine yakından tanıklık edilerek hem dönemi hem de yazarın bilgi, birikim ve ilgi alanları da tespit edilme imkânını buldu. Ayrıca bu romanlar yapı, içerik ve anlatım bakımından da incelenmiştir. Sanatçının çeviri yazıya aktarılan ve incelenen bu romanları hem dönemin kültürel ve siyasi yapısını hem de dönemin dil ve edebiyat anlayışını daha yakından görmemize katkı sağlamıştır. Hakkında çok fazla çalışma yapılmamış olan yazarın romanları hakkındaki bu çalışma Asaf Muammer'in romancılığı ve Türk edebiyatındaki yeri hakkında da bir kanaate varılmasına vesile olarak edebiyat tarihine ve bu yönde çalışma yapacaklara da ışık tutacaktır.