Asemptomatik gömülü üçüncü molar diş follikülünde odontojenik epitelin proliferatif potansiyelinin ve müsinöz hücre prosoplazisinin varlığının belirlenmesi

Diş kaynaklı inflamatuvar ve gelişimsel kistepitelinin primer olarak skuamöz epitelden oluştuğu, odontojenik kistepitelindeki müsinöz ve siliyalı hücrelerin kökeninde prosoplazi olduğu ancakbiyolojik önemi ve nedenleri tam olarak bilinmemektedir. Ağız epitelhücrelerinin proliferasyon hızlarındaki değişimler, odontojenik epitel artıkları,dental follikül (DF) ve ağız mukozasının yüzey epitelinden gelişebilen kistler vetümörlerin patogenezinde önemli rol oynayabilmektedir. Bu çalışmanın amacı,radyografik olarak asemptomatik gömülü üçüncü molar dişlerin (GÜMD)DF'lerinde müsinöz hücre prosoplazisini (MHP) ve Ki-67 ve MCM-2proliferasyon markerları kullanılarak proliferatif potansiyellerinin belirlenmesive bu dişlerin folliküllerinde tümör ve kist gelişim potansiyeli belirlenerek tümGÜMD'lerin çıkarılmasına ilişkin farklı görüşlere ışık tutmaktır. Çalışmayaşları 16 ile 69 arasında değişen (28,20±11,89), klinik ve radyolojik olarakasemptomatik alt GÜMD tespit edilen, 39'u kadın 15'i erkek toplam 54 hastanın59 DF'si üzerinde yürütüldü. Yaşları 18 ile 69 arasında değişen (30,54±13,89) 7'sikadın 6'sı erkek toplam 13 hastadan GÜMD operasyonu sırasında alınan 13sağlıklı dişeti örneğiyle kontrol grubu oluşturuldu. Paralel teknikle elde edilenperiapikal radyografiler Scion Image Viewer programı kullanılarak DF genişliği2,5 mm'nin altında olan dişler çalışmaya dahil edildi. 59 DF'nin 33'ünde(%55,9) çok katlı yassı epitel saptandı ve bu epiteldeki skuamöz değişimlerin20'si (%54,1) 20 ile 29 yaş grubunda izlendi. MHP 59 DF'in 7'sinde (%11,9) veen sık mezioangular ve vertikal pozisyonda (%9,4 ve %15,8), klas II ilişkide(%13,5) ve pozisyon B ve C`de (%11,1 ve %13) olan GÜMD'lerde izlendi. Ki-67ekspresyonu (Dişeti 6,15±3,18 ve DF 10,53±5,77), MCM-2 ekspresyonuna göre(Dişeti 4,46±1,39 ve DF 5,89±2,89) daha yüksek değerlerde bulundu. Bazalmembran, musinöz, çok katlı yassı epitel ve inflamasyonun izlendiği epitellerdeher iki proliferasyon markerının ekspresyonu istatistiksel olarak anlamlıbulundu (p<0,01). Asemptomatik GÜMD'lerin DF'sinde skuamöz epiteldekideğişimin bir metaplazi olduğu, aktif olarak prolifere olabileceği, müsinözhücre prosoplazisinin follikülün değişim potansiyelinin bir göstergesiolabileceği, DF'nin mezenkimal komponentlerinde izlenen inflamasyonunodontojenik epitel yapıların hücre turnoverını arttırarak proliferasyonugösterebildiğinden profilaktik olarak bu dişlerin çekilmesi gerektiği sonucunavarıldı.Anahtar Kelimeler: Gömülü üçüncü molar diş, dental follikül, Ki-67, MCM-2