Askeri lojistik dağıtımında araç rotalama problemi için hipersezgisel algoritma geliştirilmesi

Günümüzün savaş taktik ve stratejileri insan gücünden ziyade akıllı silahların (yapay zekâ destekli) kullanılmasına yönelik planlanmaktadır. "Bilgi Çağı" ya da "Dijital Çağ" ile birlikte askeri yazılımlar şu alanlarda gelişme göstermiştir; yeni silahlar, kara harp sistemleri, iletişim sistemleri, gelişmiş optik ve lazerler, görüntü işleme sistemleri, yapay zekâ destekli otonom veya otonom olmayan robot teknolojileri vb. Bu alanlardaki gelişmeler ülkelerin güvenlik sistemlerini önemli ölçüde geliştirmekte ve farklı ülkelerin geleneksel savaş stratejileri yerine gelişmiş seviye stratejiler geliştirmesine neden olmaktadır.Bu çalışmada, askerlerin operasyon sırasında karşılaştıkları malzeme (silah, patlayıcı, yiyecek-içecek, sağlık vb.) sıkıntısından dolayı malzeme teminini kolaylaştıracak bir araç rotalama ve depo yönetim sistemi geliştirilmiştir. Askerin konumunun belirlenmesi ve haritalanabilmesi için Google Haritalar API, mevcut konumunun fiziksel koşullarının öğrenilebilmesi ve işlenebilmesi için RoboFlow API, web uygulamasının geliştirilmesinde ise Microsoft SQL Server ile birlikte C# kullanıldı. Uygulamanın ilk aşamasında askerin coğrafi konumunu ve bulunduğu yerin fiziki koşullarını (dağlık, ormanlık, yol, su vb.) belirlemek amacıyla hava aracı kullanılmıştır. Elde edilen bu görüntüler, RoboFlow API aracılığıyla YOLOv8 mimarisini kullanan denetimli öğrenmeyle eğitilmiş yapay zekâ tarafından işlenir. Uygulamanın ikinci aşamasında askerden ihtiyaç duyulan malzemelerin bilgisi alınır ve depolardaki stok miktarlarına göre genetik algoritma ve tabu arama algoritması tabanlı bir hiper-sezgisel kullanılarak en iyi rotalar oluşturulur. Geliştirilen bu uygulama sayesinde hiper-sezgisel algoritmalar kullanılarak elde edilen sonuçlar, hiper-sezgisel algoritma kullanılmadan elde edilen sonuçlarla karşılaştırıldığında programın çalışma süresinin ve iterasyon sayısının azaldığı görülmüştür. Gelecek çalışmalarda makine öğrenmesi ve açıklanabilir yapay zekâ üzerinde durulması düşünülmektedir.