Aşırı akım röle koordinasyonuna etki eden güç sistem bileşenlerinin izlenmesi ve analizi

Elektrik Dağıtım Şebekelerinde (EDŞ) röle koordinasyonun güvenilirliği açısından, Dijital Aşırı Akım Koruma Rölelerinin (DAAKR) açma kontaklarının gecikme süresi, akım trafolarının hata oranları ve SF6 gazlı kesicilerin açma süreleri büyük öneme sahiptir. Bu nedenle koruma rölelerinin kontak gecikmelerinin, kesicilerin açma zaman gecikmelerinin ve akım trafolarının çevirme oranı hatalarının belirli periyotlarla test edilmesi ve hatalı ölçümler yapan ekipmanlarda gerekli bakımların ve değişimlerin yapılması gerekmektedir. Bu tez çalışmasında, Erzurum ilinde EDŞ'de yaygın olarak kullanılan farklı marka DAAKR'nin, farklı tip akım trafolarının ve farklı marka ve model SF6 gazlı kesicilerin gerçek zamanlı testleri gerçekleştirilmiştir. Gerçek zamanlı test sonuçlarının röle koordinasyonu üzerindeki etkileri incelendikten sonra DAAKR'nin açma kontaklarının gecikme süresi ve SF6 gazlı kesicilerin açma zamanı gecikmesi dikkate alınarak optimum aşırı akım röle koordinasyonu gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, Elektrik Güç Sistemi Analiz ve İşletme Yazılımı (ETAP Demo) ile EDŞ'ye ait güç sistem modelinde, her bir baraya ait olası 3 faz kısa devre arıza durumlarında rölelerin karşılaşacağı maksimum arıza akımları tespit edilmiştir. Bu arıza akımı verileri kullanılarak optimizasyon algoritmaları ile işletmede yer alan rölelerin toplam operasyon zamanı optimize edilmiştir. EDŞ'ye ait röle koordinasyonu kısıtlı optimizasyon problemi olarak ele alınmıştır. EDŞ modeline ait tanımlanan röle koordinasyon kısıtlarında gerçek zamanlı test verileri kullanılmıştır. Daha sonra, metasegizsel optimisazyon algoritmalardan olan Genetik Algoritma (GA), Karınca Aslanı Optimizasyonu (ALO), Balina Optimizasyonu Algoritması (WOA), Salp Sürü Optimizasyonu (SSA), Çember Arama Algoritması (CSA) ve Bal Porsuğu Algoritması (HBA) yöntemleri kullanılmıştır. Sonuç olarak, kullanılan optimizasyon algoritmalarının minimum toplam röle operasyon zamanını elde etme performansları karşılaştırılmıştır.