Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde deliryum tanısı alan hastaların altı aylık izlemi

Çalışmamızda deliryum tanısı alan hastaların uzun dönemde anksiyete, depresyon belirtileri, bilişsel işlevler, işlevsellik ve mortalite açısından izlenmesi ve bu süre zarfında hastane yatışı, yeni hastalık tanısı ve deliryum gelişimi açısından izlenmesi ve elde edilen sonuçların psikiyatrik tanısı olmayan yatan hastalardan oluşan kontrol grubuyla karşılaştırılması amaçlandı. Araştırma, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde etik kurul onayı alındıktan sonra Ekim 2015 ve Mart 2016 tarihleri arasında yapıldı ve katılımcılar 3 ve 6 ay sonra tekrar değerlendirilmek üzere çağırıldı. Araştırmaya Atatürk Üniveristesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde yatmakta olan ve psikiyatri bölümüne konsülte edilip deliryum tanısı konan 50 hasta ve deliryum hastaları ile aynı klinikte yatmakta olan 50 kişilik kontrol grubu alındı. Veri toplama araçları olarak; Bireysel Özellikler Formu, Deliryum Derecelendirme Ölçeği (DDÖ), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD Ölçeği), Mini Mental Test (MMT), Global Değerlendirme Ölçeği (GAS) kullanıldı. Sürekli değişkenlerin normal dağılımına Shapiro Wilk testi ile bakıldı. İki grup arasındaki kıyaslamalarda normal dağılım şartı sağlandığı durumda Independent Samples t testi, sağlanmadığı durumda Mann Whitney u testi kullanıldı. İkiden fazla bağımlı grup değişkenlerin kıyaslanmasında normal dağılım şartı sağlandığı durumda Repeated Measures ANOVA testi, sağlanmadığı durumda friedman testi kullanıldı. Kategorik değişkenler arasındaki kıyaslama Ki-kare testi ve Fisher's Exact test ile yapıldı. Çoklu karşılaştırmalarda ANCOVA kullanıldı. Grupların sağkalım üzerine etkileri Survival analizi kullanılarak yapıldı. İki grup arasında anksiyete ve depresyon belirtileri açısından farklılık saptanmadı. Ayrıca grupların kendi içinde izlemlerinde de anksiyete ve depresyon belirtilerinde farklılık saptanmadı. Deliryum grubunun 0. ayda Mini Mental Test puanı kontrol grubundan anlamlı olarak daha düşük saptandı. 3. ve 6. aylarda da deliryum grubunun puanı daha düşük olmasına rağmen aradaki fark anlamlı değildi. Deliryum grubunun kendi içinde Mini Mental Test puanı 0., 3. ve 6. aylarda anlamlı bir şekilde yükselme gösterdi. Kontrol grubunda da izlemde test puanında yükselme saptandı ancak kontrol grubundaki yükselme anlamlı değildi. Deliryum grubunun Global Değerlendirme ölçeği puanı 0. ayda kontrol grubununkinden anlamlı olarak daha düşüktü. 3. ve 6. aylarda da deliryum grubunun ölçek puanları daha düşük olmasına rağmen iki grup arasındaki fark anlamlı değildi. İki grubun da kendi içinde 3. ve 6. ay izlemlerinde ölçek puanlarında yükselme saptandı ancak yükselişler anlamlı değildi. Grupların 3. ay izlemlerinde, kontrol grubundan bir kişinin deliryum geçirdiği; 6. ay izlemlerinde, deliryum grubundan bir kişinin deliryum geçirdiği saptandı. İzlemde deliryum ve kontrol grubunda en sık alınan yeni tanının depresif bozukluk olduğu saptandı. Deliryum grubunun ölüm zamanı kontrol grubunun ölüm zamanından anlamlı olarak kısa saptandı. 3. ve 6. aylarda deliryum grubunun mortalitesi kontrol grubununkinden yüksekti. Deliryum grubunun 3. ve 6. aydaki ortalama sağkalım günü kontrol grubununkinden anlamlı olarak kısa saptandı. Deliryumun yüksek mortalite ve morbidite ile sonuçlanan bir hastalık olması nedeni ile sağlık profesyonellerine deliryum, risk faktörleri ve sonuçları konusunda eğitimler verilmesi, deliryuma neden olan risk faktörleri göz önünde bulundurularak deliryumu önleyici protokoller ile ilgili araştırmalar yapılması, çalışmaların daha fazla sayıda hasta ile yapılması önerilir. Anahtar Kelimeler: deliryum, izlem, konsültasyon