Avrupa Birliği ve Çin ilişkileri: Fırsatlar ve tehditler

Bu çalışmada, Avrupa Birliği-Çin ilişkileri karşılıklı bağımlılık teorisi perspektifinden incelenmiştir. Bu iki aktörün ekonomiyi, siyaseti, kültürü, eğitimi, insan haklarını, teknolojiyi kapsayan ve giderek daha çeşitli bir hale gelen ilişkileri vardır. Avrupa Birliği (AB)-Çin ilişkilerinin resmi olarak başlaması 1975 yılına dayanmaktadır. 2003 yılında ise AB-Çin ilişkileri "Statejik Ortaklık Antlaşması" ile daha kapsamlı bir hale gelmiştir. Çin dünyadaki en büyük nüfusa sahip olmasıyla da uluslararası sistemde önemli bir aktör olarak AB'nin ilgisini çekmiştir. Hem AB hem de Çin, ilişkilerini derinleştirmeye isteklidir. Başlangıçta ekonomik olarak diyalogta bulunan AB ve Çin, daha sonra ilişkilerini derinleşerek ekonomik, siyasi ve sosyal alanda da diyalog kurmaya başlamıştır. Siyasi ve sosyal ilişkilerinin içerisinde ekonomiden sonra önem verdikleri ve sorunlu olarak gördükleri diyalogları ise insan hakları konusu olmuştur. Tarafların arasında belli dönemlerde yaşanan krizler olsa da ekonomik olarak bağımlılıkları birçok sert adımın önüne geçmiştir. AB ve Çin kendilerini stratejik rakip olarak değil stratejik ortak olarak adlandırmaktadır. Stratejik ortaklıklarını inceleyebilmek için tarafların uluslararası sistemde yer alan konulara ne tür bir yaklaşım sergilediklerini incelemek gerekmektedir. Bu çalışmada, farklı anayasal sisteme ve güç yapılarına sahip olan iki aktörün, kurmuş olduğu ilişkinin gelişimi hakkında etkin bir çerçeve sunulacaktır. Bu çalışmada, "AB ve Çin, stratejik ortaklıktan bahsederken ne söylemek istiyor?" "AB-Çin ilişkilerinde fırsatlar ve tehditler nelerdir?" "AB-Çin ilişkilerinin sorunlu alanlar nelerdir?" "Sorunların çözümü için ne tür adımlar atılıyor?" sorularına cevap aranmıştır. Bu çalışma, AB-Çin ilişkilerine daha geniş bağlamda genel bir bakış açısı sunmaktadır. Çalışmanın özünde AB ve Çin, farklı anayasal sisteme sahip olan ve coğrafi uzaklıkları olan iki yapının, ekonomik karşılıklı bağımlılık çerçevesinde ilişkilerini geliştirdiklerine değinilmektedir. Özellikle ekonomik fırsatlar, AB üye ülkeleri arasında tek seslilik oluşturamadığı için Çin'e karşı AB önlem almak istese bile alamadığı görülmektedir. Çalışmanın sonucunda, AB dönem dönem Çin ile siyasi olarak yakın bir ilişki kurmak istemese de ekonomik karşılıklı bağımlılık, iki aktör arasında yakın bir işbirliğini zorunlu kılmaktadır. AB'nin Çin'e ekonomik bağımlılığı sebebiyle de Çin ile rekabetten çok işbirliğine yöneldiği sonucuna varılmaktadır.