Avrupa Birliği Hukuku çerçevesinde ombudsmanlık kurumu

Kamu yönetimi, elinde bulundurduğu meşru kuvvet kullanma gücünün de etkisiyle uzun dönemler, işlemlerini ve eylemlerini herhangi bir sınırlandırılmaya tabi olmaksızın gerçekleştirip her türlü denetimin üstünde tutmuştur. Anayasacılık ve İnsan Hakları hareketleriyle, yönetsel kararlarla ilgili olarak yönetilenlerin de söz sahibi olması, talepleri ve şikâyetlerinin değerlendirilerek belli ölçüde karar alma sürecine katılımları, özellikle Aydınlanma Çağı sonrasında ve tarihi süreklilik boyunca artarak günümüze kadar devam etmiştir. Tezin konusunu oluşturan Ombudsmanlık Kurumu da insanların yönetimle ilgili olan şikâyetlerinin kabul edildiği bir merci olarak 18. yy başında İsveç'te ortaya çıkmıştır. Ombudsmanlık, buradan dünyanın pek çok farklı bölgesinde yer alan ülkelere yayılmıştır. Bu yayılma 1993 yılında imzalanan Maastricht Anlaşmasıyla Avrupa Birliği'ne de yönelmiş ve uluslararası bir teşkilatın bünyesinde ombudsmanlık kurumu oluşturmuştur. Çalışmada öncelikle, Ombudsmanlık Kurumunun tanımı, sahip olması gereken unsurları, genel özellikleri ve tarihi arka planı hakkında bilgi verilmiştir. Devamında daha özel ölçekte, tezin asıl konusunu oluşturan, Avrupa Birliği Ombudsmanı, yapısal ve işlevsel olarak incelenerek kuruluşundan bugüne kadarki konumu ve Birlik içerisindeki yeri üzerinde durulmuş, verdiği kararların Avrupa Birliğinin gelişiminde şekillenme sürecine etkisi incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Ombudsmanlık, Avrupa Ombudsmanlığı, Kamusal Denetim, Avrupa Birliği.