Avrupa Birliği ve Türkiye'de enerji arz açığı ve enerji kırılganlığı

Enerjinin günümüzde giderek artan önemi ülkelerin enerji politikalarına da daha fazla hassasiyet göstermesine neden olmuştur. Özellikle enerji arz açığı olan ve bu nedenle enerji konusunda dışa bağımlı olan ülkeler açısından geçmişte uygulanan enerji politikaları, bu ülkelerin giderek daha dışa bağımlı hale gelmesine neden olmuştur. Enerji arz açığı ve bu açığın sonucunda ortaya çıkan enerji arzının güvenliği problemi 1970?li yıllardan beri literatürde oldukça tartışılan konulardan birisi haline gelmiştir. Enerji arz güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak literatürde birçok önlem bulunmaktadır. Bu önlemlerden yoğunlukla kullanılanları; enerji verimliliği uygulamaları, enerji çeşitlendirilmesi, yenilenebilir enerji kaynaklarının payının arttırılması ve yerli kaynakların üretiminin arttırılması gibi önlemlerden oluşmaktadır. Bu çalışmada Avrupa Birliği ve Türkiye için enerji kırılganlığı endeksleri oluşturulmuştur. Bu endeksin oluşturulmasında dört değişken (oran) kullanılmıştır. Bu değişkenler; tüketim/üretim oranı, tüketim/rezerv oranı, tüketim/sanayi üretim endeksi oranı ve ithalat/sanayi üretim endeksi oranıdır. Çalışmada enerji kırılganlık endekslerinin oluşturulması amacıyla ekonometrik yöntem olarak temel bileşenler analizi uygulanmıştır. Çalışma aylık dönemler itibariyle 2008-2012 dönemini kapsamaktadır. Çalışmanın temel bulguları incelendiğinde, oluşturulan enerji kırılganlık endekslerinin enerji sektöründeki kırılganlığı gösterdiğini ve ekonomik konjonktürdeki dalgalanmaların endeks üzerindeki etkilerinin pozitif yönlü olduğu görülmektedir.