Complete urbanization in ayvalık and urban ecological movements

Son otuz yılda, neoliberal politikalar tarafından yönlendirilen kentsel alanların büyük ölçekli genişlemesi, 'kentsel toplum' ile 'doğa' arasındaki etkileşimleri köklü bir şekilde dönüştürerek mevcut çevresel çatışmaları derinleştirmiştir. Dolayısıyla, Lefebvre'in "tam kentleşme" (complete urbanization) olarak tanımladığı sürecin bir parçası olarak yeniden şekillenen sosyo-kentsel çevre, radikal bir perspektiften çevre hareketlerinin yeni kavramsallaştırmalarını ve kapsamlarını zorunlu kılmakta; doğaya dair anlayışın ve tanımın yeniden ele alınmasını gerektirmektedir. Bu doğrultuda, bu çalışma, tam kentleşme koşulları altında ve kentsel olmayan alanların neoliberal kentleşme süreçlerine giderek artan şekilde dahil edilmesiyle şekillenen direniş biçimleri olarak kavramsallaştırılan kentsel ekolojik hareketler kavramını ortaya koymaktadır. Çalışma, tam kentleşme koşulları altında kentsel ve kentsel olmayan mekânlar arasındaki dönüşen ilişkiyi tartışmak amacıyla, kent hakkı, kentsel toplumsal hareketler, çevre hareketleri literatürüne ve kentsel politik ekoloji çerçevesine dayanmaktadır. Eleştirel bir kentsel politik ekoloji perspektifi kullanılarak, neoliberal kentleşme, kentsel doğa ve sosyo-ekolojik direniş arasındaki etkileşim incelenmektedir. Bu araştırma kapsamında, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi yönetimi altında bulunan kıyı kenti Ayvalık, bir örnek alan çalışması olarak ele alınmaktadır. Ayvalık, tarihi limanı ve geleneksel yerleşimi nedeniyle 'kentsel sit alanı,' zeytinlikleri nedeniyle ise 'doğal ve tarihi sit alanı' olarak tanımlanmıştır. İstanbul başta olmak üzere metropol alanlara yakınlığı, onu direniş aktörlerini ve bunların oluşturduğu ağları tartışmak için çarpıcı bir örnek hâline getirmektedir. Ayvalık, yerel direnişin bölgesel, ulusal ve hatta küresel kentsel ve çevresel meselelerle etkileşime girdiği çekişmeli bir mekânsal yapıyı temsil etmektedir. Bu vaka üzerinden ele alınan özgül dinamikler, neoliberal kentleşme modeli ile kentsel doğanın sürekli üretimi ve sömürüsünün toplumsal ve politik süreçler tarafından nasıl şekillendirildiğine dair temellendirilmiş bir tartışma sunmaktadır. Araştırmanın kapsamı, ekolojik hareketlerin önemli bir ivme kazandığı son on yıl ile sınırlandırılmıştır. Bu dönem, özellikle Gezi Parkı Direnişi ile simgeleşen ve iktidar odaklarının neoliberal kent politikalarına karşı gelişen toplumsal mücadelelerin belirleyici olduğu bir zaman dilimini içermektedir. Çalışma, tam kentleşmenin son on yıldaki sosyo-politik ve çevresel sonuçlarını analiz ederek, tam kentleşme sürecinde bilinçli ve örgütlü kentsel ekolojik hareketlerin, neoliberal mekânsal yeniden yapılanmaya karşı kent ve doğa hakkını hem bir mücadele sloganı hem de politik bir ideal olarak nasıl sahiplendiğini ortaya koymaktadır.