Pivoting on the church of St. John Exoteichos: From the empire to modern Trabzon

Günümüzde Trabzon şehir merkezinde varlığını sürdüren kilise sayısı oldukça azdır.Trabzon Ayasofya'sı gibi belirgin istisnalar dışında, çok sayıda yapı yerel halkayabancı kalmakta ve çeşitli kullanımlar için yeniden işlevlendirilmektedir. Bununnedenlerinden biri, Türkiye'deki Bizans ve post-Bizans çalışmaları başka merkezlereodaklanmasıdır. İstisnai özelliklere sahip periferik bir alan olan Trebizond kültürelmirası yeterince ilgi görmemektedir. Bu çalışma, ihmal edilmiş bir kilise olan AzizYahya Exoteichos'a -daha erken adıyla Agios Ioannes tes Petra- kilisesine veçevresine, Sotka Mahallesine, artzamanlı bir bakış açısıyla odaklanmaktadır.13. veya 14. yüzyılda inşa edilen Aziz Yahya Exoteichos kilisesi MetropolitKonstantios tarafından 19. yüzyılda yeniden inşa edilmiştir. Bitişiğindeki Rum okulbinasıyla birlikte bir kompleksin parçası olarak kısa süre kullanılan kilise,Cumhuriyet döneminde kısa bir süre depo işlevi görmüştür. Daha sonra, komşuilkokul için çok yönlü bir salona dönüşmüştür. Üç farklı döneme odaklanan buçalışma, bölgenin siyasi, mimari ve sosyal dinamikleri bağlamında kilise yapısınıntasarım ve kullanımındaki süreklilikleri, değişimleri ve dönüşümleri ortayakoymaktadır. Bu tez, kilisenin farklı dönemlerdeki tarihsel, mimari ve kentselboyutlarını araştırarak literatürü zenginleştirmeyi amaçlamaktadır. Aziz YahyaExoteichos'un, özellikle de 19. yüzyıl dönüşümünün incelenmesi, Trabzon'un post-Bizans ve Bizans mirası bağlamında yeni bir bakış açısı sunmaktadır.