Bâb-ı Âlî Baskını'nın Türk ve yabancı basındaki yansımaları
2024
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Prof. Dr. Salih Tunç
Özet (TR)
İttihat ve Terakki, 1908 yılında Sultan II. Abdülhamid'i meşrutiyeti ilan etmeye zorlamasının ardından kendisini ülkeyi yönetebilecek tecrübeye sahip olarak görmemiş ve yalnızca hükümeti denetlemiştir. Bazı İttihatçıların kabine içerisinde yer aldığı ve Meclis-i Mebusan'ın çoğunluğunun da elde edildiği bu dönemde, İTC bir Demokles'in Kılıcı olmuştur. Ancak İTC'nin iç ve dış siyasette tutmuş olduğu politikaları neticesinde muhalefet giderek güçlenmiş ve 1912 yılı seçimleri ile Halaskar Zabitan hadisesinin ardından İTC güç kaybetmiştir. İTC muhalifi isimlerin kurduğu hükümetler, özellikle Kâmil Paşa Hükümeti, İttihatçılar üzerindeki baskıyı giderek artırmış ve Cemiyet neredeyse kapanma noktasına gelmiştir. İç politikada bu hadiseler yaşanmaktayken dış politikada da Trablusgarp Savaşı'nın ardından kısa bir süre sonra Balkan Savaşı patlak vermiştir. Ancak gerek ordu içerisindeki siyasi bölünmüşlük ve gerekse gerekli hazırlıkların yapılmamış olması neticesinde Osmanlı ordusu ağır bir yenilgiye uğradı. Birinci Balkan Savaşı'nın ilk safhasındaki Osmanlı yenilgisinin ardından Londra'da müzakereler başlamıştır. Osmanlı hükümetini temsilen Reşid Paşa'nın başkanlığındaki bir heyet Londra'ya yollanmıştır. Müzakereler sırasında Türk tarafı, Edirne ve Adalar haricindeki tüm Avrupa topraklarından çekilmeyi kabul etmiş ise de "Balkan devletlerinin Edirne ve Adalar konusundaki ısrarları neticesinde görüşmeler sonuçsuz kalmıştır. Görüşmelerin sonuçsuz kalması üzerine Düvel-i Muazzama duruma müdahale etmiş ve Bâb-ı Âlî'ye bir müşterek nota iletmiştir. Bu notaya göre Osmanlı Devleti tüm Avrupa topraklarından çekilmeli, Edirne'yi Bulgar hükümetine terk etmeli ve Adalar konusunu Düvel-i Muazzama'ya bırakmalıdır. Edirne terk edildiğinde orada kalacak olan dinî yapılar, vakıflar ve Müslüman halkın korunması için Düvel-i Muazzama elinden geleni yapacağını vaat etmiştir. Düvel-i Muazzama, bu şartlar kabul edilmediği takdirde ne maddî ne de manevî olarak Osmanlı Devleti'ne yardım edeceğini, yaşanabilecek hadiselerden de Türk tarafının sorumlu olacağını beyan etmiştir. Düvel-i Muazzama'nın müşterek notası karşısında tüm sorumluluğu tek başına almak istemeyen Kâmil Paşa Hükümeti, devletin önde gelenlerinin katıldığı bir Meşveret topladı. Meşveret'in neticesi olarak müşterek notanın kabul edilmesi kararı alındı. Ertesi gün müşterek notaya verilecek olan cevabın görüşüldüğü Meclis-i Vükela toplantısı sırasında, başında Enver ve Talat Bey gibi önemli isimlerin bulunduğu İttihatçılar Bâb-ı Âlî'yi bastı. İttihatçı silahşorler ile nazırların yaverleri arasında çıkan arbede sesleri üzerine bulunduğu odadan dışarı çıkan Harbiye Nazırı Nazım Paşa, Yakup Cemil tarafından vurularak hayatını kaybetmiştir. Bu hadisenin ardından Kâmil Paşa'nın bulunduğu odaya giren İttihatçılar, Sadrazama istifa etmesi gerektiğini söylemişler ve istifa mektubunu imzalatmışlardır. İstifa mektubunu alan Enver Bey, dışarıdaki kalabalığa Kâmil Paşa'nın istifa ettiğini söyledikten sonra bir otomobile binerek Sultan Mehmed Reşad'ın yanına giderek istifa mektubunu iletmiştir. Kâmil Paşa'nın yerine Mahmud Şevket Paşa getirilmiş ve İttihat ve Terakki'nin 1918'e dek sürecek olan iktidarı başlamıştır. "Bâb-ı Âlî Baskını'nın Türk ve Yabancı Basındaki Yansımaları" isimli bu tez çalışmasında, Bâb-ı Âlî Baskını ve Kâmil Paşa'nın hükümetten düşmesinin yarattığı etki Türk ve yabancı basın üzerinden okunmuştur.
Yazar
Dr. Furkan Tevfik Doğan
Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır
Furkan Tevfik Doğan (Yüksek Lisans Tezi). Bâb-ı Âlî Baskını'nın Türk ve yabancı basındaki yansımaları, 2024, Akdeniz University.
Anahtar Kelimeler
Lisans
Tüm Hakları Saklıdır
Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.
Akdeniz University tezlerinden daha fazlası
- Spin-1 Blume-Capel ve karma spin (1/2, 1) Ising modellerinin termodinamik geometri çerçevesinde incelenmesi(2024)
- Hava kirliliği ve kentleşme ile COVID-19 ilişkisinin coğrafi bilgisistemleri kullanılarak belirlenmesi(2025)
- Orman yangını risk alanlarının tespiti ve haritalanması: Kaş, Antalya örneği(2025)
- Christopher Marlowe'un eserlerinde değerlerin analizi(2022)
- Andriake Granarium'u ve sosyo-ekonomik etkileri(2022)
- Migrenli hastalarda transkranial ultrasonografi yoluyla beyin dokusu değişikliklerinin incelenmesi ve depresyonla ilişkisi(2023)
