Bahçe Dergisindeki edebî eleştiri ve polemik yazılarının incelenmesi

Türk milleti modernleşme sürecine girdiğinden beri hayatının her alanında önemli değişiklikler kaydetmiştir. Tanzimat?tan itibaren yaşanan değişimlerden en önemlisi II. Meşrutiyet döneminde yaşanan kırılmalardır. Ülkemizin pek çok değişikliğe sahne olduğu bu dönemde, edebiyatta da çok önemli tartışmalar yaşanır. Eski, kanıksanmış bir edebiyata karşı yeni anlayış ve türler mücadele içindedir. Bu mücadele gelişmekte olan Türk basınının bir türü olan dergiler çevresinde cereyan eder. II. Meşrutiyet?te edebî vizyonla yayın hayatına başlayan dergiler edebî anlayışların savunulduğu, eleştirinin kurumsallaştığı yerlerdir. Öte taraftan Türk şiirinin çok önemli bir cihazı olan vezin mevzuu üzerinde önemli bir tartışma yaşanır. Türk dilinin sadeleşmesi konusuyla paralel gelişen vezin meselesi millî bir edebiyat yolunda atılan önemli adımlardandır. Edebiyatımız için hayatî öneme sahip bu konuların tartışıldığı dergilerden biri de Bağçe Dergisi?dir. Dergi yüklendiği misyonla kendinden sonraki nesiller için önemli bir örnektir. Bağçe Dergisi?nde yazan edebiyatçıların pek çoğunu edebiyat tarihimizin önemli dönüm noktalarında ve devrim mahiyetindeki hareketlerin başında görürüz. Türk edebiyatının, dilinin ve poetikasının dönüm noktasındaki dergi ilk olarak; Çocuk Bağçesi adıyla 13 Kanunusâni 1320?de yayın hayatına başlar. Ancak zamanla dergi çocuklara hitap etmekten öte yetişkinlere hitap eder hale gelir. Dönemin kesif baskısı altında 43. sayıdan sonra sansürden nasibini alır ve kapatılır. Üç yıl sonra tekrar yayın hayatına başlayan dergi bu kez Bağçe adını taşır ve yetişkinlere hitap ettiğini saklamaz. Dergi yayın hayatına 26 Ağustos 1325 yılında son verir. Çocuk Bağçesi ve Bağçe dergilerinde yayınlanan eser veya üslup eleştirileri ve edipler arasında geçen polemik yazıları bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Çalışmamızın giriş kısmında Türk edebiyatında dergiciliğin ve özellikle II. Meşrutiyet yıllarının genel bir değerlendirilmesi yapılmış, birinci bölümde ise Bağçe dergisinin edebî boyutu incelenmiştir. İkinci ve üçüncü bölümler kendi içlerinde ikiye ayrılarak oluşturulmuştur. İkinci bölümde önce edebî eleştiriler tasnif edilmiş, sonra bu eserler içeriklerine göre değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise aynı metot edebî polemikler için uygulanmıştır. Anahtar Sözcükler: II. Meşrutiyet, dergi, Bahçe Dergisi, eleştiri, polemik.