Bahrî Memluk sultanlarının İn'am, ihsan ve hediyeleri(648-784/1250-1382)

Bu araştırmada Bahrî Memlük sutanlarının, ümerâya, ulemâya, halk tabakasına in'am ve ihsanları ile diğer devlet başkanlarına gönderilen hediyeler incelenmiştir. Bahrî Memlük sultanlarının hem görevlilere hem de diğer tüm insanlara in'am, ihsan ve hediyelerinin neler olduğu, hangi sebeplerle verildiği tespit edilmiş, kısmen de olsa ekonomik veya siyasî kriz dönemlerinde Memlük sultanlarının ihsan ve hediyelerinde bir değişiklik olup olmadığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yapılan bu çalışma ile Memlük araştırmalarından özellikle sosyal tarihe dair olanlara katkı sunulması hedeflenmektedir. Araştırma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Memlük devletinin kısa tarihçesi ve dönemin sultanlarına, kavramsal ve tarihsel çerçeveye değinilmiştir. Birinci bölümde sultanın ümerâya in'am ve ihsanları; ikinci bölümde ulemâya ve halka in'am ve ihsanlar; üçüncü bölümde ise diğer devlet hükümdarlarına gönderilen hediyeler incelenmiştir. Bu araştırma sonucunda sultanların farklı tabakalardaki insanlara farklı hediyeler ve ikramlarda bulunduğu görülmüştür. Ümerâ ve ulemâya hil'at, para, at, kılıç, kumaş vb. değerli şeyler ihsan edilmiş ve simâtlarda ikramda bulunulmuştur. Halk tabakasına ise para ve mal dağıtılmış, simâtlar kurulmuş, bazı zümrelere kumaşlar, elbiseler ve kıymetli mücevherler verilmiştir. Diğer devlet başkanlarına değerli hediyeler gönderilirken elçilere genellikle in'amda ve ikramda bulunulmuş ve hil'at giydirilmiştir. Araştırmada Memlük sultanlarının in'am, ihsan ve hediyelerinin tespitinin yanı sıra sebepleri de incelemeye tabi tutulmuştur. Ümerâya ve ulemâya in'am ve ihsanlarda sultanın tahta çıkışı; emîrlerin ve âlimlerin tayin, görevdeki istikrar ve affedilmeleri; sultanın genellikle çıkan isyanları bastırmak üzere çıktığı seferlerden dönmesi ve çeşitli vesilelerle ziyaret edilmesi; sultanın veya yakınındakilerin şifa bulması ve bayram, düğün gibi merasimler söz konusu sebepler arasında yer almaktadır. Sultanların ilme ve âlimlere verdiği değer de ulemâya cömertliğin önemli bir diğer sebebidir. Halk tabakasından insanlara ise sultanın seyahate, hacca ve sefere gitmesi ya