Baklava: The history of a multicultural dessert from early modern to contemporary era

Bu çalışma baklavayı yalnızca bir gıda maddesi olarak değil, tarih, kültürel hafıza ve bölgesel kimliğin kesiştiği noktada yer alan çok boyutlu bir kültürel olgu olarak ele alarak evrimini, sosyal ve kültürel önemini, bölgesel değişimlerini ve sürekliliğini değerlendirmektedir. İlk bölüm, Orta Asya'daki ince katlı hamur işlerini, Bizans kaynaklarındaki çok katlı tatlıları ve Arap-Fars geleneklerindeki şuruplu hamur işlerini karşılaştırarak kökenlerini incelemektedir ve baklavanın öncelikle Türk mutfak kültürü içerisinde geliştiği sonucuna varmaktadır. İkinci bölüm, hamur hazırlama, katmanlama ve şuruplama gibi tekniklerin zirveye ulaştığı Osmanlı saray mutfağındaki gelişimini analiz etmektedir. Tariflerdeki, üretimdeki ve algıdaki değişiklikleri izlemek için Osmanlı'dan Cumhuriyet dönemine kadar yemek kitapları incelenmektedir. Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesindeki bölgesel çeşitler, yerel tat ve kimliği yansıtan malzemeler, katman sayıları ve pişirme yöntemlerindeki farklılıkları ortaya koymaktadır. Araştırma, baklavanın tarihi kökenleri, teknik gelişimi ve bölgesel uyarlamaları yoluyla yaşayan bir mutfak mirası oluşturduğunu göstermektedir; Ayrıca, modern çağda coğrafi işaretlerin ve unvan belgelerinin kültürel sürekliliğini ve ekonomik değerini korumada önemli bir rol oynadığı vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, baklava yalnızca bir tatlı olarak değil, aynı zamanda ulusal kimliğin, kültürel aidiyetin ve toplumsal hafızanın güçlü bir simgesi olarak da değerlendirilmektedir. Baklavayı tarih, kültür ve toplumun kesiştiği noktada dinamik bir miras olarak konumlandıran bu araştırma, gastronomi çalışmaları alanına özgün bir katkı sunmaktadır. Anahtar kelimeler: Türk mutfağı, baklava, gastronomi mirası, bölgesel çeşitlilik, kültürel kimlik