Balıkesir Halkevi'nin Türk modernleşmesi yönündeki faaliyetleri(1933-1951)

Balıkesir Halkevi'nin Türk Modernlemesi Yönündeki Faaliyetleri 1933-1951? adlı tez çalıması ile, Türk siyasi tarihinde en çok tartıılan kavramlardan olan modernleme, Türk modernlemesi kavramları ve özellikleri açıklanmı, Cumhuriyet döneminde 1950'lere kadar, Cumhuriyet Halk Fırkası'nın, ?modernleme projesinin? uygulayıcısı olduu, Serbest Cumhuriyet Fırkası denemesi sonrasında III.Büyük Kongresi'nde önemli kararlar aldıı, mparatorluktan milli devlete geçite ve inkılapların benimsetilmesinde önemli yeri olan Türk Ocakları'nın kapatılarak Halkevleri'nin açılmasında, deien siyasi, ideolojik konjöktürün, benimsenen kültürel politikaların etkili olduu açıklanmıtır. Balıkesir Halkevi'nin kuruluundan kapanıına kadar olan süre içerisinde Türk modernlemesine yönelik faaliyetleri, halk üzerindeki etkileri, Balıkesir'in sosyo-kültürel hayatına etkileri ortaya konulmutur. Balıkesir Halkevi de Cumhuriyetin ilanından sonra milli devlet kurma çabalarının sonucu olarak, CHF tarafından sosyal ve kültürel alanlarda ?devlet-halk? bütünlemesini, ?aydın-halk? yakınlamasını salamak, ?resmi devlet ideolojisini?, ?inkılapları? halka benimsetmek, inkılapların yayılmasını salamak amacıyla, 24 ubat 1933 tarihinde açılmıtır. Balıkesir merkezde açılan bu Halkevini, ilçelerde de açılan halkevleri ve köylerde açılan Halkodaları izlemi, Balıkesir Halkevi'nin dokuz ubesi kısa zamanda dier Halkevleri arasında önde gelen faaliyetleri ile dikkati çekmi ve dierlerine örnek gösterilen Halkevlerinden biri olmutur. Balıkesir Halkevi 1933-1951 yılları arasında Balıkesir'de kültürel faaliyetlerde önemli merkezlerden biri olmutur. ubelerinin her biri ?yeni bir toplum? oluturulmasına yönelik kültürel faaliyetlerde bulunmu, ?modernleme projesi?nde önemli görülen dil ve tarih çalımaları yapmı, Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu'nun faaliyetlerine katkı salamıtır. nkılapların benimsetilmesinde önemli görülen konferanslar verilmi, halkın soyadı almalarını salamak için çalımalar yapılmı; caddelere, sokaklara, köylere Türkçe adlar verilmesi salanmıtır. ?Telkin ve iradın? en önemli aracı olarak görülen temsiller düzenlemi, bu temsillerde, kadının ve belli bir sosyal mevkiye sahip insanların da rol alması salanmı; sanatın gelimesi amacının yanında ?kimlik meselesi? olarak görülen müzik faaliyetleri ile batılı tekniklerin ve yerli unsurların kaynaması ile ?milli bir musiki? oluturmasına yönelik faaliyetlerde bulunmu, halk türküleri derlemeleri yapılmı, batılı müzik araçlarına göre caz ve bando oluturulmutur. Bir yandan da halk kültüründe önemli bir yeri olan halk oyunlarından Balıkesir ?Bengi? oyunu ile Balkan Festivali?ne katılmı, halkoyunlarının ?millilemesi?ne yönelik faaliyetleri de olmutur. Zengin bir kütüphane, seyyar kütüphane, hastanelere ve hapishanelere kadar kitaplık oluturulmutur. nkılapların benimsetilmesi ve çeitli konularda halkın genel kültürünü arttırıcı ve Halkevleri çalımalarını belirten Kaynak Dergisi çıkarılmı, 30'a yakın kitap ve broür yayınlanmıtır. nkılapların benimsetilmesinde hoparlör ve köylere kadar giden seyyar sinemadan da faydalanılmıtır. Köylerin modern hale getirilmesi için yapılan faaliyetlerinin yanında, köylerde yapılan folklor malzemeleri derlemeleri ile yerel kaynakların derlenerek, milli kültüre katkılar salanmı, köylülerin aydınlatılması için köylü geceleri ve kentli-köylü kaynamasını salamak için de köy bayramları düzenlenmitir. Halkın, okuma yazma örenmesi için açılan kursların yanında, yabancı dil ve çeitli meslek kursları da açılmıtır. Cirit, gibi milli sporların yanında futbol, voleybol, tenis gibi sporlarında gelimesine çalıılmı, ehirde ve köylerde spor kulüpleri kurulmasına öncülük edilmi, tenis kortu açılmıtır. Sosyal yardım alanlarında Kızılay, Çocuk Esirgeme Kurumu, Yoksulları Gözetme Birlii, Veremle Mücadele Cemiyetleri desteklenmi, halka çeitli yardımlarda bulunulmu, ihtiyaç sahibi hastalar ücretsiz muayene ve tedavi edilmi, hastalar için dispanser, örenciler için yurtlar açılmı ve bunların da çeitli ihtiyaçları karılanmıtır. Balıkesir'in Milli Mücadele ve önceki tarihi ile ilgili aratırmalar yapılmı, milli bayramların kutlanması ve belirli günlerde düzenlenen törenlerde ve Balıkesir'de müze kurulmasının öncülüü de yapılmıtır. Böylece Balıkesir Halkevi, yapılan bütün bu faaliyetleri ile 1950'lere kadar, benimsenen kültürel politikalara uygun faaliyetleri ile, kültürel hayata, Türk modernlemesine yönelik yaptıı katkılarla dikkat çeken ve dierlerine örnek gösterilen Halkevlerinden biri olmutur. Balıkesir Halkevi'nin faaliyetleri ile dier Halkevleri içinde, önde gelenlerden biri olmasının yanında, Türk siyasi tarihinde, Bakanlık, milletvekillii, Belediye Bakanlıı, Parti kuruculuu gibi görevlerde bulunan bazı kiiler de Balıkesir Halkevi'nde görev yapmıtır. Bunların yanı sıra, edebiyat alanında da önemli isimlere de yayınlarında ve faaliyetlerinde rastlanmıtır.