Balıkesir tabip odasına 1991-2022 yılları arasındabaşvurusu yapılmış 'tıbbi uygulama hatası' iddialarınıiçeren dosyaların medikolegal değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Tıbbi uygulama hataları sağlık mesleği mensuplarının tıbbi uygulamaya dair bir kusurunun bulunması durumunda ortaya çıkan, genellikle hekim ve hasta özneleri etrafında şekillenen çok boyutlu bir konudur. Dünyada ve ülkemizde birçok farklı sebeple sıklığı artan bir şekilde gündeme gelmekte ve tartışılmaktadır. Teknolojinin gelişmesi, bilgi birikimi, değişen iletişim teknolojileri ile birlikte farklı kültürlerin daha hızlı kaynaşması, daha önce yapılmayan işlemlerin yapılır hale gelmesi gibi sebepler bu duruma gerekçe olarak gösterilebilir. Bu perspektifte değerlendirilecek olursak tıbbi uygulama hatalarının; sıklığının artması, değişen ve gelişen dünya düzeni içinde farklı şekillerde toplumsal yansımalarının görülmesi, ülkemizde konu ile ilgili bir yasanın ya da düzenlemenin de olmadığı göz önüne alındığında, yeni ve farklı yaklaşımları değerlendirmeyi, medikolegal olarak olabildiğince farklı boyutları ile ele almayı daha anlamlı kılmaktadır. Bu çalışmada, geçmişten günümüze 30 yıllık bir arşiv taraması yapılarak tıbbi uygulama hatalarının medikolegal incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 1991-2022 yılları arasında Balıkesir Tabip Odası tarafından tıbbi uygulama hatası iddiası üzerine medikolegal değerlendirmeye alınmış dosyalar retrospektif olarak incelenmiştir. Demografik veriler ile birlikte iddiaya konu sağlık kuruluşu, klinik birim, tıbbi uygulama hatası iddiasının konuları, tıbbi uygulama hatasının aşaması, tıbbi uygulama hatası olup olmadığı, tabip odasına yapılan başvuru şekli, tabip odası tarafından atanan bilirkişinin görüşü, onur kurulunun görüşü, Türk Tabipleri Birliği Yüksek Onur Kurulu görüşü ve görüşler arasındaki uyuma ilişkin bilgiler elde edilmiştir. Veriler arasındaki ilişki IBM SPSS V23 programı ile analiz edildi. Bulgular: 116 olgu değerlendirildi. Olguların %51,7'sinin(60) kadın, yaş ortalamasının 35,45 (±25) olduğu görüldü. Olguların büyük çoğunluğunun (%64,7) özel sağlık kuruluşlarına başvurduğu ve cerrahi branşlara yapılan başvuruların (%57,8) daha yaygın olduğunu görüldü. İddiaya konu olan klinik birimlere başvurularda, en sık başvurunun kadın hastalıkları ve doğum birimine (%19) yapıldığı, iddiaya konu klinikte uygulanan tedavi yöntemlerinde ise en sık tercih edilen yöntemin ilaç tedavisi (%35,3) olduğu, ardından cerrahi operasyonların (%19,8) geldiği görüldü. Tıbbi uygulama hatası iddiasının konularında, tanı ve tedavi hataları (%19,8) ve ardından eşit sıklıkta tanı hataları (%19) ile tedavi ve izlem hatalarının (%19) raporlandığı görüldü. Tıbbi uygulama hatasının aşamasına baktığımızda, çoğunlukla tıbbi uygulama hatasının olmadığı (%84,5) ve özen ve dikkat eksikliği (%4,3), tanı hatalarının (%2,6) da rapor edildiği görüldü. 3 farklı kurul tarafından incelenen sonuçlar değerlendirildiğinde kurullar arasında istatistiksel olarak fark bulunmamıştır. Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda uluslararası ve ulusal literatüre de paralel olarak cerrahi branşların tıbbi uygulama hatası iddiasına daha sık konu olduğu ve en sık konu olan branşın kadın hastalıkları ve doğum branşı olduğu bulunmuştur. Tıbbi uygulama hatalarıyla ilgili dava açılan vakaların bir kısmı suçlanan hekimler için ciddi sonuçlar doğurabilmektedir. Uluslararası araştırmalar tıbbi hataların defansif tıp davranışlarına yol açabileceğini ve bu durumun tıbbi uygulama hatası konusunda paradoksik bir hale gelebileceğini göstermektedir. Bu nedenle, tıbbi uygulama hatalarının uzmanlar tarafından detaylı bir şekilde incelenmesi ve değerlendirilmesi, multidisipliner bir yaklaşımla ele alınması önemlidir. Sonuç olarak, ülkemizde tıbbi uygulama hatası iddialarında yasal çerçevenin netleştirilmesi gereklidir. Ayrıca mesleki tecrübeye sahip hekimlerin yer aldığı kurullarca değerlendirilen tıbbi uygulama hatalarının hem hekimler hem de hastalar açısından bir güvence olabileceği kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Tıbbi uygulama hatası, tabip odası, adli tıp, defansif tıp