Bamya müsilajı ve metil selüloz içeren kantaron yağı ve gentamisin katkılı fonksiyonel bir yara örtü malzemesinin üretimi ve karakterizasyonu

Yara iyileşmesi için uygulanan çeşitli tedavilerin arasında yara örtü malzemeleri en sık kullanılan yaklaşımlardan biridir. Son yıllarda, yara iyileşme sürecini hızlandırmak amacıyla aktif bileşenler içeren ve doğal malzemelerden üretilen fonksiyonel yara örtü malzemeleri geliştirilmektedir. Özellikle müsilajinöz bileşenlere sahip bitkilerden elde edilen doğal malzemeler, biyouyumlu, biyobozunur, kolay bulunabilen, düşük maliyetli ve toksik olmayan özellikleri ile ön plana çıkmaktadır. Müsilaj içeriği yüksek olan bitkilerden biri olan bamyanın (Abelmoschus esculentus), içerdiği çeşitli bileşikler sayesinde yara iyileştirme sürecinde etkili olduğu bilinmektedir. Hypericum perforatum bitkisi gibi aktif doğal bileşenlerin biyomalzemelere eklenmesiyle fonksiyonel yara örtü malzemeleri elde edilmekte ve yara iyileşme sürecinde olumlu sonuçlar alınmaktadır. Yaptığımız bu çalışmada, bamya müsilajı (BM) ve metil selülozdan (MS) sarı kantaron yağı (Hp) ve gentamisin (G) katkılı fonksiyonel bir yara örtü malzemesi üretilmiştir. Enstrümantal ve biyolojik analizlerle kapsamlı bir şekilde karakterize edilen yara örtü malzemesinin yara iyileşme sürecine olan etkisi in vitro ortamda araştırılmıştır. Üretilen biyomalzemelerin yapısal ve morfolojik özellikleri Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR) ve taramalı elektron mikroskobu (SEM) analizleri ile incelenmiştir. FTIR analizi sonuçlarında, Hp'ye özgü pikler HpG katkılı filmlerde açık bir şekilde gözlenmiştir. SEM analizi sonuçlarına göre, BM:MS filmlerinin yüzeyi pürüzsüz olarak gözlenirken, Hp katkılı filmlerde 1,4-2,2 µm aralığında düzgün yuvarlak şekilli porların yer aldığı bir yapı gözlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda Hp konsantrasyonundaki artış biyomalzemenin yapısında por oluşumuna sebep olmuş ve buna bağlı olarak su buharı geçirgenliğinin de arttığı tespit edilmiştir. Mekanik özellikleri incelemek amacıyla çekme testi gerçekleştirilmiş ve biyomalzemelerin çekme mukavemetleri 9,1-27,4 MPa aralığında bulunmuştur. Bunun yanı sıra, film kalınlıkları ideal aralığa (0,05-0,1 mm) uygun olacak şekilde 0,06-0,1 mm aralığında bulunmuştur. Biyomalzemelerin yüzey temas açıları bir gonyometre cihazı yardımıyla ölçülerek 70-110° aralığında bulunmuş ve Hp ilavesinin yüzey hidrofobisitesini azalttığı belirlenmiştir. Toplam fenolik madde miktarı ve toplam antioksidan kapasite tayini için sırasıyla Folin-Ciocalteu ve CUPRAC metotları uygulanmıştır. İçerdiği doğal bileşenler sayesinde, BM:MS/HpG biyomalzemelerinin fenolik madde içerdiği ve antioksidan özellik sergilediği görülmüştür. Antibakteriyel aktivite tespiti için gerçekleştirilen disk difüzyon ve bakteri geçiş testlerinden elde edilen sonuçlarda, HpG içeren biyomalzemelerde belirgin zonlar görülmüş ve bu filmlerin bakteri geçişini engellediği gözlenmiştir. Ayrıca, ImageJ programında yapılan analizlerde, S. aureus için 2,0-2,2 cm ve E. coli için 2,1-2,4 cm aralığında zonlar ölçülmüştür. Çalışma kapsamında üretilen biyomalzemelerin sitotoksisitesi, in vitro ortamda BJ hücre hattı kullanılarak MTT canlılık testi ile belirlenmiştir. Sonuçlara göre, HpG içeren biyomalzeme ekstraktlarının tümünde %70'in üzerinde hücre canlılığı tespit edilmiştir. Diğer yandan aynı hücre hattı (BJ) kullanılarak gerçekleştirilen çizik testinde, Hp ilavesi ile yara kapama hızının arttığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, tamamen doğal ajanlar kullanarak geliştirdiğimiz yara örtü malzemesinin içeriğindeki BM, MS, Hp ve G arasındaki sinerjistik etkilerin ilk defa çalışılması ve farklı fonksiyonel özellikleri ile literatüre yenilik getirilmiştir. Elde ettiğimiz bulgular neticesinde, geliştirdiğimiz biyomalzemenin farklı biyoteknolojik uygulamalarda da kullanılabileceği ve yara iyileşme sürecindeki etkisini daha iyi anlamak amacıyla in vivo yara modeli üzerinde denenebileceği sonucuna varılmıştır.