Banka teminat mektupları

Banka teminat mektupları, sözleşmede borçlu olan tarafın edimini hiç veya gereği gibi yerine getirmemesi halinde alacaklı açısından ortaya çıkabilecek zararları güvence altına alma işlevine sahip banka tarafından düzenlenen belgelerdir. Bu teminat mektupları, uygulama ile ortaya çıkmış ve zaman içinde önem kazanmıştır. Sözleşmenin tarafları arasında güveni inşa etmek için sıklıkla başvurulan bir teminat aracı haline gelen banka teminat mektuplarının uygulamada daha çok tercih edilmesinin sebebi bankaların güven veren itibarlı kurumlar olmasıdır. Ekonomik olarak güçlü konumda olduğundan bankaların verdiği bu teminat ile alacaklı açısından var olan güven problemi de önemli ölçüde bertaraf edilmeye çalışılmıştır. Hakkında kanuni bir düzenleme olmaması sebebiyle banka teminat mektuplarının hukuki niteliği konusunda doktrinde süregelen tartışmalar olmuş, Yargıtay'ın verdiği 1967 ve 1969 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararları doğrultusunda üçüncü kişinin fiilini taahhüt niteliğinde bir garanti sözleşmesi olduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır. Bu kararlar ile birlikte doktrinde hukuki nitelik konusunda var olan görüş farklılıkları yerini banka teminat mektuplarının garanti sözleşmesi olduğu yönünde yaygın bir kabule bırakmıştır. Ancak bu yaygın kabule rağmen hukukumuzda yasal bir düzenleme bulunmadığından ve daha çok uygulama gelişen bir kurum olduğundan inceleme konusu yapılma gereği duyulmuştur. Anahtar Kelimeler: banka, muhatap, teminat mektubu, lehtar, risk