Bankacılık sektörünün finansal kırılganlık açısından analizi Türkiye ve BRICS ülke örnekleri

Bankacılık sektörünün kırılgan olması, bir ülke ekonomisi için önemli bir finansal risktir. Fon fazlası olanlar ile fon ihtiyacı olanları bir araya getiren finansal sektörün en önemli aracı kurumu bankalardır. Bu nedenle bankacılık sektörünün her türlü riski dikkatle takip edilmeli gerekli önlemler ve düzenlemeler vaktinde yapılmalıdır. Bu tezde bankacılık sektörünü kırılgan hale getiren nedenler teorik ve ampirik açılardan araştırılmıştır. Öncelikle bankacılık sektörü kırılganlık endeksi, aylık olarak, oluşturularak, sektörün kırılgan olduğu zamanlar tespit edilmiştir. Literatürde yapılan öncü çalışmalar kullanılarak, bankacılık sektörünün kırılganlığını ölçen ekonometrik modeller oluşturulmuştur. Yüksek frekanslı veriler kullanılarak, literatürde kullanılan finansal göstergelere ek olarak, kurumsal veri olarak finansal kırılganlık analizine farklı bir yaklaşım ile, Jeopolitik Risk Endeksi, kullanılarak ekonometrik model genişletilmiştir. Ayrıca, tezin güncelliğini ve özgünlüğünü arttırmak amacı ile benzer çalışmalardan farklı olarak IMF çalışanları tarafından yeni oluşturulmuş olan dış ticaret hadleri verisi kullanılmıştır. Tezde finansal sektördeki krizler ve kırılganlıkların ölçülmesinde literatürde sıkça kullanılan ve tavsiye edilen yöntemlerden biri olan Logit Model kullanılarak her ülke için ayrı ayır analiz yapılarak ülkeler birbiri ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca Panel Logit modeli ile de analiz yapılarak iki analiz yönteminin karşılaştırılmalı sonuçlarına yer verilmiştir. Analizde Türkiye ile, BRICS ülkeleri verileri kullanılmıştır. Ampirik sonuçlara göre bankacılık sektörünün kırılganlığını belirleyen değişkenlerin etkisi, doğal kaynak zenginliği, enerjide dışa bağımlılık, jeopolitik konum gibi birçok etmenlere bağlı olarak, farklı yönlerde olmaktadır. Genel olarak GSYİH yerine tercih edilen "Sanayi Üretim Endeksi", yerel paranın değer kaybı, CDS primi ve kurumsal gösterge olarak seçilen Jeopolitik Risk Endeksi Logit modelde, Türkiye özelinde istatiksel olarak anlamlı sonuçlar vermiştir. Ancak panel veri analizinde ise, Jeopolitik Risk Endeksi istatistiksel olarak anlamlı sonuç vermediği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Bankacılık, Kırılganlık Endeksi, Jeopolitik Risk, Sanayi Üretim Endeksi, BRICS, Panel, Logit