Batman ili ana ürün koşullarında ayçiçeği (Helianthus annuus L.) çeşitlerinin yetiştirilme olanaklarının incelenmesi

Bu çalışma, 2024 yılı vejetasyon periyodunda, Batman ili ana ürün ekim koşullarında farklı ayçiçeği (Helianthus annuus L.) çeşitlerinin tarımsal performanslarını karşılaştırmak ve bölgeye uygun yüksek verimli, kaliteli çeşitlerin belirlenmesine katkı sağlamak amacıyla yürütülmüştür. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuş, toplam 10 ayçiçeği çeşidi (Sy Alcantara, Sy Chelsea, Sy Kiara, Sun 2259 Cl, P64lp130, Tr2242 Cl, Sun 2239 Cl, Deray, Suomi Hts, Sy Granit) bloklardaki parsellere rastgele dağıtımı yapılarak kurulmuştur. Araştırmada kapsamında; bitki boyu (cm), tabla çapı (cm), sap kalınlığı (cm), yaprak sayısı (adet), tane boyu (mm), tane eni (mm), iç-kabuk oranı (%), bin tane ağırlığı (g), verim (kg/da), yağ oranı (%), protein oranı (%) ve hasat indeksi (%) gibi önemli tarımsal ve kalite özellikleri değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler varyans analizine tabi tutulmuş ve çeşitler arasında tüm özellikler bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular; en yüksek tane verimi Sy Alcantara (322,17 kg/da) ve Sy Kiara (321,50 kg/da) çeşitlerinden gözlemlenmiş, ayrıca Sy Kiara çeşidi de %38,83'lük yağ oranı ile öne çıkmıştır. Bu çeşitler, yüksek verim ve yağ içeriği gibi önemli tarımsal özellikleri bakımından bölge için umut vadeden alternatifler olarak değerlendirilmektedir. Bu bulgular, Batman ili ve benzer ekolojik koşullara sahip Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yağlık ayçiçeği tarımında çeşit seçiminde üreticilere ve araştırıcılara önemli ölçüde yol gösterici niteliktedir.