Bayan voleybolcularda, günün farklı zamanlarının submaksimal ve maksimal koşu hızlarında kan laktat düzeyine ve anaerobik eşik noktasına etkisi

Bu çalışmanın amacı, bayan voleybolcularda, günün farklı zamanlarının submaksimal ve maksimal koşu hızlarında kan laktat düzeyine ve anaerobik eşik noktasına etkisini incelemektir. Yaşları 15-29 arasında değişen en az 5 yıldır lisanslı olarak voleybol oynayan 12 gönüllü bayan sporcu çalışmaya katılmıştır. Her sporcuya birer gün ara ile farklı saatlerde (saat: 09:00, 13:00 ve 17:00) AİBÜ BESYO Fizyoloji Laboratuarında, koşu bandında arttırmalı yüklenme protokolü uygulanarak egzersiz yaptırılmıştır. Her test öncesinde laboratuarda deneklerin boy, vücut ağırlığı, vücut yağ oranı, vücut sıcaklığı, sistolik ve diyastolik kan basınçları, dinlenik kalp atım hızı ve dinlenik kan laktat düzeyleri ölçülmüştür. Çalışma sırasında deneklerin laktat düzeyleri ve anaerobik eşiklerinin belirlenmesi için 7 km/saat hız ile başlayan arttırmalı yüklenme protokolü uygulanmış ve hız her 3 dakikada 1 km/saat arttırılmıştır. Sporcu tükenene kadar hız artışına devam edilmiştir. Denekler her bir hız düzeyinde 3 dakika boyunca koşmuş, daha sonra 1 dakikalık dinlenme periyotlarında deneklerin kulak memesinden kan alınarak, YSI 1500 SPORT? Lactate Analyzer cihazında laktat değerlerine bakılmıştır. Verilerin tanımlayıcı istatistikleri X±Sd olarak verilmiş, ölçülen tüm değişkenlerdeki Sirkadiyen değişimler tekrarlı ölçümlerde tek yönlü varyans analizi (Repeated Measures of ANOVA) ile test edilmiştir ve anlamlı fark elde edildiğinde farkın hangi zaman diliminden kaynaklandığının belirlenmesi amacıyla Bonferroni post hoc analizi uygulanmıştır. İstatistiksel işlemler Windows için SPSS 17.0 paket programında yapılmış ve yanılma düzeyi (p<0.05) olarak kabul edilmiştir. Ölçümü yapılan parametrelerden vücut ısısı hariç, diğerlerinde günün değişik zamanlarında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Yapılan ölçümlerin ANOVA sonuçlarına göre 13:00 da yapılan egzersizlerde laktat düzeyleri saat 09:00 ve 17:00 de yapılan egzersizlere göre biraz daha düşük çıkmasına rağmen bu fark anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Kalp atım hızlarında da günün farklı zamanlarının etkisi için anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0.05). Vücut sıcaklığında ise 09:00 ve 17:00 de ki ölçümler arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak; günün farklı zamanlarının vücut sıcaklığı üzerinde etkisi olduğu belirlenirken, bu etki laktat düzeyinde, anaerobik eşik noktasında, kalp atım hızında, toplam koşu süresi ve mesafesi değerlerinde görülmemiştir.Anahtar Kelimeler: Sirkadiyen ritim, anaerobik eşik, laktat düzeyi, bayan voleybolcular.