Bazı fiziksel risk etmenlerinin mobilya üretim sektöründe farklı işletme ölçeği düzeyinde incelenmesi: Bursa ili örneği

Mobilya endüstrisi sektörü, yüksek düzeyde katma değer oluşturma potansiyeline karşın iş sağlığı ve güvenliği açısından önemli riskler taşımaktadır. Bu araştırmada, Türkiye mobilya endüstrisinde önemli payı bulunan Bursa ili özelinde olmak üzere mikro, küçük ve orta ölçekli mobilya işletmeleri çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Çalışma, her bir işletme ölçeği düzeyinde 10 farklı işletme olmak üzere toplam 30 işletmede gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, her bir işletme düzeyinde kullanılmakta olan makineler ve üretim hatları için gürültü, titreşim, toz ve aydınlatma fiziksel risk faktörlerine ilişkin veriler, farklı değişkenler bazında yerinde ölçüm yöntemiyle kayıt altına alınmıştır. Ulaşılan veriler, işletme ölçeği, üretim hattı, ölçüm konumu, makinelerin boşta veya yükte olma durumu ve kullanılan makine değişkenlerine göre fiziksel risk sınır değerleri ve değişkenlerin birbirine göre istatiksel düzeyde anlamlı farklılaşması yönünden analizlere tabi tutulmuştur. Elde edilen sonuçlar, gürültü düzeyi bakımında en riskli işletme grubunun küçük ölçekli işletmeler olduğunu ortaya koymuştur. Diğer yandan, üretim hattı bakımından marangozhane hattı riskli bulunurken, riskin özellikle tespit edilen 5 farklı makine düzeyinde yüksek olduğu belirlenmiştir. Titreşim düzeyi bakımından en riskli işletme grubu mikro ölçekli işletmeler olarak belirlenmiştir. Titreşim yönünden riski en yüksek üretim hatları marangozhane ve döşeme hattı olarak tespit edilmiştir. Makine ölçeğinde, 10 farklı makine titreşim bakımından en riskli makineler olarak öne çıkmıştır. Çalışma sonuçları, orta ölçekli işletmelerin toz bakımından en yüksek düzeyde risk barındırdığını göstermiştir. Üretim hatları arasında boyahane ve marangozhane en riskli hatlar olarak öne çıkmıştır. İşyeri ortamına yayılan toz miktarı bakımından 13 farklı makine en yüksek riskli makineler olarak belirlenmiştir. Diğer yandan, işletme ölçeğinin büyümesi ile işletmede ölçülen aydınlatma düzeyi arasında doğrusal bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir. Makine bazında en düşük aydınlatma düzeyinde 13 farklı makinenin bulunduğu görülmüştür. Sonuçlar, mobilya endüstrisi sektöründe fiziksel risk faktörlerine yönelik daha fazla önlem alınması gerektiğini göstermiştir.