Bazı porsuk (Taxus baccata L.) populasyonlarının meşcere özellikleri ve taksol içeriklerinin belirlenmesi

Dünya üzerinde Türkiye, Avrupa ve Kafkasya'da esas yayılışını gösteren Porsuk (Taxus baccata L.) içerdiği doğal antikanserojen bileşikleri ile günümüzde modern tıpta kullanılan bir hammadde kaynağıdır. Bu çalışma ile Marmara ve Batı Karadeniz Bölgesi'nde porsuğun (Taxus baccata L.) doğal olarak yetiştiği 17 adet populasyonun meşcere özellikleri, fizyografik özellikleri, iklim özellikleri, fiziksel ve kimyasal toprak özellikleri belirlenmiştir. Ayrıca her popülasyondan örneklenen yapraklar ekstraksiyon ve yüksek performanslı ince tabaka kromotografisine (LC-MS) tabi tutularak içerdikleri taksol ve baccatin III miktarlarına bakılmıştır. Araştırmada meşcere özellikleri ile yaprakların taksoid içerikleri arasında bir ilişki olup-olmadığı incelenmiştir. Araştırma sonucunda en yüksek taksol içeren kemotipler Bartın-Gölderesi, Yığılca-Kurtkayası, İnebolu-Karagöl ve Yenice-Kızılkaya populasyonlarında tespit edilmiştir. Doğal ormanlardan elde edilen bu türevlerin sentetik olarak üretilmesi (hammadde), mevcut gen kaynaklarının korunması, fidan üretim ve doku kültürü çalışmalarının yaygınlaştırılması yerinde olacaktır.