Bazı sarıçam (Pinus sylvestris L.) popülasyonlarında aralamaların ve iklim değişikliğinin meşcere gelişimi üzerine etkilerinin analizi

Ülkemizin önemli asli orman ağacı türlerinden birisi olan sarıçam (Pinus sylvestris L.), geniş kullanım alanına sahip odunu ve yüksek dağ ormanlarında asli tür olmasıyla orman ürünleri endüstrisinde önemli bir değere sahiptir. Türün sürdürülebilirliği için yaş ve bonitet farklılıklarına göre bakım teknikleri uygulanarak dayanıklı ve sağlıklı ormanlar oluşturulmalıdır. Aralamaya konu sarıçam meşcerelerinde, normal (merkez) ve marjinal (kenar) popülasyonların iklim değişikliğine tepkisini belirlemek ve silvikültürel projeksiyonlar oluşturmak amacıyla yaş ve bonitet farklılıklarına göre örnek alanlar alınmıştır. Araştırma alanları, Sarıçamın yayılış gösterdiği ve farklı şiddette aralama müdahalelerine konu olmuş saf ve doğal meşcerelerden seçilmiş olup, Trabzon, Giresun, Amasya, Kayseri, Erzurum ve Artvin Orman Bölge Müdürlükleri sınırları içerisinde yer almaktadır. Bu meşcerelerde gerekli kantitatif ölçümler ile meşcere kuruluşları belirlenmiş olup, gövde analizleri ile büyüme ve gelişim ilişkileri hem çapa bağlı hem de boya bağlı fonksiyonlar şeklinde grafik yöntemlerle tespit edilmiştir. Araştırmaya konu olan sarıçam meşcerelerinde iklim değişikliğinin etkisinin ortaya konulmasında sarıçam meşcerelerinin belirli dönem aralıklarındaki alansal durumu ilgili projeksiyonları iklim senaryoları modelleri kullanılarak tahmin edilmiştir. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve ileri düzey modelleme teknikleri kullanılarak, Sarıçamın ekolojik nişi ve habitat seçimi belirlenmiş, çevresel değişkenlerin türün yayılım alanları üzerindeki belirleyici etkileri analiz edilmiştir. Uygulanan modellerin yüksek tahmin gücü ile, 2020-2040, 2040-2060, 2060-2080 ve 2080-2100 dönemleri arasında olası alansal değişimler ortaya konulmuş, Sarıçam meşcerelerinin gelecekteki potansiyel yayılım alanları belirlenmiştir.