Bazı tarım bitkileri kullanılarak kurşun kirliliğinin şelat destekli fitoremediasyon yöntemiyle giderilmesi

Fitoremediasyon, toprağın yer altı ve yer üstü sularının, hatta havadaki kirleticilerin ortadan yok edilmesinde bitkilerin kullanıldığı bir yöntemdir. Bu çalışmada, Brassica napus L.(kanola), Chenopodium quinoa Willd. (kinoa) ve Allium cepa L. (soğan), türleri kullanılarak sentetik olarak kirletilmiş topraktan ve doğal kirlilik içeren arıtma çamurundan Pb elementinin fitoremediasyon yöntemi ile temizlenmesi araştırılmıştır. Ayrıca fitoremediasyon kapasitesini artırmak üzere kompleks yapıcı şelat ve mikrobiyal gübre ilave edilip, bitkilerin element giderim performanslarındaki değişimler gözlenmiştir. Ağır metal gideriminde şelat desteği olarak EDTA, nitro, piridin, 1-10 fenantrolin ve hümik asit kullanılmıştır. Tolerans İndeksi (Tİ) değerleri incelendiğinde şelat ilavesinin bitkilerin gelişimi ve kuru ağırlık miktarlarında değişikliğe neden olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada bitkilerin kök, gövde ve yapraklarında ağır metal biriktirme miktarları incelenmiş ve türlerin köklerinde biriktirmenin daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Özellikle hümik asit, EDTA ve nitro şelatının kullanıldığı deneme saksılarında ağır metal biriktirme miktarı daha yüksek bulunmuştur. Taşıma Faktörü (TF) değerleri incelendiğinde EDTA, hümik asit, piridin ve 1-10 fenantrolin şelatında A. cepa> C. quinoa> B. napus, nitro şelatında ise C. quinoa> A. cepa> B. napus bulunmuştur. En etkili birikim ise A.cepa ve C. quinoa türlerinde gerçekleşmiştir. Hiperakümülatör olarak bilinen B. napus nitro, piridin ve 1-10 fenantrolin şelatları eklendiği zaman bu özelliğini göstermediği belirlenmiştir. Türlerin Pb elementini köklerde biriktirme ve üst organlara taşımasının şelat ekleme ile arttığı tespit edilmiştir. Buna göre, ağır metal alımını artırmak için hümik asit, EDTA ve nitro kullanılabileceğini göstermektedir.