Bazik oksijen fırınında yapay sinir ağlarının uygulanması

Yapay zeka baslıgı altında, son yıllarda üzerinde en çok arastırma yapılan dallardan birisi Yapay Sinir Agı (Artificial Neural Networks) modelleridir. YSA arastırmaları; optimizasyon, kontrol, görüntü ve imaj isleme, konusulan dili anlama ve ayırma, dogal dil isleme ve tahmin gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Bu çalısmada önce Yapay Sinir Aglarının yapısından ve çelik üretimi yapılan bazik oksijen fırınında çelik üretim prosesinden özet olarak bahsedilmistir. Deneysel çalısmalarda ise entegre bir demir çelik fabrikasında BOF'da üretilen ?7112 K? çeliginin üretim sürecinde elde edilen gerçek veriler temin edilerek bir model olusturulmustur. Alınan veriler alasımsız düsük karbon çeligi olup çeligin kimyasal bilesimi ve kullanılan baslangıç sıvı ham demirin bilesimi ve diger girdiler kullanılarak seçilen çıktı degiskenlerinin mümkün olan en düsük hata oranı ile tahmin edilmesine çalısılmıstır. Program olarak ise MATLAB 7.0 R14 ? Neural Network Toolbox kullanılmıstır. Olusturulan modelde 226 adet verinin 176 adedi egitim, geri kalan 50 adedi test için kullanılmıstır. Girdi ve çıktı degiskenlerinin adet ve sayısal degiskenlik bakımından çok oldugundan programda degerler normalize edilerek tanjant sigmoid fonksiyonu kullanılmıstır. Yapay sinir agında kullanılan iterasyon sayısı 3000 olarak gerçeklestirilmistir. Gizli Katman Nöron Sayısı için 5, 10, 15, 20 ve 25 degerleri kullanılmıs ve en düsük hata oranını veren Nöron Sayısı 25 adet olarak tespit edilmistir. Bunun sonucunda tüm tahmin edilen çıktı ortalaması hata oranı %0,38 olarak bulunmustur. Bulunan tahmini degerler ve hata oranlarına bakıldıgında bazılarının gerçek degerlere yakın oldugu; buna karsılık bazılarının ise (%C ve % Mn gibi) hata oranlarının yüksek çıktıgı gözlenmistir. Bunun sebebi baslangıç girdi verilerindeki degiskenliktir. Sonuç olarak, sınırlı sayıda girilen kural ve girdi degiskenlerine ragmen, gerçek degerlere oldukça yakın tahmin sonuçları elde edildiginden BOF'un yapay sinir agı ile modellemesi ve kontrolünün yapılabilecegi belirlenmistir.