Behçet hastalığının kardiyak ve vasküler tutulumunda klinik özelliklerin, laboratuvar sonuçlarının, tedavi yanıtlarının ve mortalitenin değerlendirilmesi

Amaç: Çalışmamızda Behçet hastalığı tanısı ile takip edilmekte olan hastaların klinik özelliklerinin incelenerek kardiyovasküler tutulum sıklığının, lokalizasyonunun, tutuluma etkili faktörlerin, verilmiş olan tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi ve Behçet hastalığındaki kardiyovasküler tutulumun hastalığın genel mortalitesine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi'nde 2009-2019 yılları arasında takip edilmekte olan Behçet hastalarının bilgileri retrospektif olarak incelendi. Çalışmaya International Study Group (ISG) kriterlerine göre Behçet hastalığı tanısı almış 18 yaş ve üzerinde olup kendilerinden tam kan sayımı ve biyokimya tetkiki gönderilmiş olan bilgilerine ulaşılabilen hastaların dahil edilmesi planlandı. Kardiyovasküler sistem (KVS) tutulumu olan ve olmayan gruplar arasında laboratuvar parametreleri kıyaslandı. KVS tutulumu olan Behçet hastalarının klinik özellikleri detaylı olarak incelendi. KVS tutulumlu hastalar takip sürecinde gelişen vasküler ataklar, anatomik tutulum bölgeleri, aktif atak anında laboratuvar parametreleri ve verilen tedaviler açısından değerlendirildi. Ayrıca KVS tutulumunun hastalık mortalitesine olan etkisi incelendi. Bulgular: Behçet hastalığı tanısı ile takipli 271 hastanın verileri analiz edildi. Çalışmaya dahil edilen 271 hasta içerisinde kardiyovasküler sistem (KVS) tutulumu olan hasta sayısı 61 (%22,5) olarak tespit edildi. KVS tutulumlu hastalarda erkek hasta sayısının anlamlı derecede daha yüksek olduğu görüldü (p<0,001). KVS tutulumu olan Behçet hastalarında lökosit, nötrofil, nötrofil-lenfosit oranı (NLR), platelet-lenfosit oranı (PLR), eritrosit sedimentasyon hızı (ESR) ve CRP düzeylerinin KVS tutulum olmayan Behçet hastalarına göre anlamlı derecede yüksek olduğu görüldü (p<0,001). İlk vasküler atak sonrası immünsupresif (IS) tedavi 47 hastaya (%77), antikoagülan (AC) tedavi 36 (%59) hastaya, IS+AC tedavi 25 (%40,9) hastaya başlandığı görüldü. Vasküler relaps gelişiminin yalnızca AC tedavi alan hastalarda yalnızca IS tedavi alanlara göre anlamlı derecede daha yüksek oranda olduğu tespit edildi (p=0,009). Yalnızca IS ve IS+AC kombine tedavi alan hastalar vasküler relaps gelişimi açısından kıyaslandığında benzer etkilere sahip olduğu görüldü (p=0,61). KVS tutulumlu hastalarda mortalite oranının olmayanlara göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı (p=0,002). KVS tutulumlu hastaların mortalite gelişme oranlarına baktığımızda; arteriyel tutulumu olan hastalardaki mortalite oranının, tutulum olmayanlara göre anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi (p=0,011). Sonuç: KVS tutulumu, Behçet hastalığı tanısı alan hastalarda morbidite ve mortalite açısından son derece önemli olup; aktif hastalık mevcut olan hastalarda tutulumu ön görmek açısından NLR, ESR, CRP düzeyleri fikir verici olabilir. KVS tutulum içerisinde arteryal tutulumun mortalite oranı venöz tutuluma göre yüksek olup; arteryal tutulumlu hastaların yakın takibi büyük önem kazanmaktadır. Ayrıca KVS tutulumlu hastalarda IS tedaviye AC tedavi eklemenin yeni atak gelişimini önlemede istatistiksel olarak anlamlı bir faydası görülmemiştir. Anahtar Kelimeler: Behçet hastalığı, vasküler tutulum, mortalite, tedavi