Bel cerrahisi uygulanmış ve uygulanmamış kronik bel ağrılı hastalarda epiduroskopik adezyolizis-nöroplasti etkinliğinin karşılaştırılması

Giriş Amaç: Kronik bel ağrısı birçok insanın yaşam kalitesini, sosyal ve psikolojik durumunu etkileyen önemli ve yaygın bir sorundur. Birçok tedavi yöntemi olmakla birlikte bu tedavilerin hastaya özgü seçimi çok önemlidir. Epiduroskopik minimal invaziv girişimler son zamanlarda yaygınlığı hızla artan yöntemlerden biridir. Teknolojik gelişmeler ile birlikte, bel kanal darlığı (lomber spinal stenoz-LSS) teşhisi radyolojik ve klinik olarak konmuş ve başarısız bel cerrahisi öyküsü (FBSS) olan kronik bel ağrısı şikayeti olan hastalarda, direkt epidural endoskopik görüntüleme eşliğinde darlığın olduğu sinir köklerini ve etkilenmiş sinirleri tespit ederek hedefe yönelik yapılan ilaç enjeksiyonları, yine bu ilaçların etkisi ve mekanik etki ile adezyonların parçalanması, konservatif tedavilere yanıtsız hastalarda cerrahi işlemlerin getirdiği komplikasyonları minimale indirerek hastanın konforunu koruması açısından ilgi çeken tedavi yöntemlerinden birisi haline gelmiştir. Çalışmamızda 'Epiduroskopik Adezyolizis-Nöroplasti' olarak adlandırılan bu işlemin, bu stenozun sık etiyolojik etkenlerden birisi olarak görülen başarısız bel cerrahisi sendromu (FBSS-failed back surgery syndrome) olan ve herhangi bir bel cerrahisi öyküsü olmayan hastalardaki etkinliğini kıyaslamayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza kronik bel ağrısı şikayeti tarifleyen, klinik ve radyolojik olarak lomber spinal stenoz tanısı kesinleştirilen ve başarısız bel cerrahisi sendromu (postoperatif laminektomi, hemilaminektomi, lomber diskektomi veya lomber spinal stabilizasyon) tanısı (FBSS) konan epiduroskopik adezyolizis-nöroplasti işlemi planlanan 18-80 yaş arası ASA I-II-III toplam 41 hasta dahil edildi. Hastalar operasyon öykülerine göre; daha önce bel cerrahisi operasyonu geçirmiş (Grup O) ve bel cerrahisi operasyonu geçirmemiş (Grup N) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Bütün hastaların işlem öncesi VAS değerleri bağımsız bir araştırmacı tarafından sorgulandı. Açlık süreleri uygun olan hastalara midazolam ile premedikasyon uygulandıktan sonra, hastalar ameliyathane masasına prone pozisyonda alındı. İşlem bölgesi uygun yöntemler ile steril edildikten sonra hastalara fentanil ve propofol ile yüzeyel-bilinçli sedasyon uygulanıp, sakral hiatus etrafına lidokain ile lokal anestezi uygulandı. Sakral hiatustan girilip iğne ucunun epidural aralıkta olduğu skopi eşliğinde doğrulandıktan sonra, seldinger tekniği ile epiduroskop yerleştirildi. Epidural alana yavaş infüzyonlar şeklinde %0,9 NaCl ortalama 20-60 cc uygulandı. Etkilenmiş olan sinir kökleri kamera görüntüsü eşliğinde tespit edildi ve sinir kökü çevresi hedef alınarak 80 mg metilprednizolon ve 60 mg lidokain kombine bir şekilde enjekte edildi, aynı zamanda adezyon alanlarına kateter ucu ile yumuşak manipülasyonlar uygulanarak mekanik adezyolizis uygulandı. İşlem sonrası epiduroskop çıkarıldıktan sonra giriş yerine pansuman yapıldı ve işlem sonlandırıldı. Hastalar 1.-2.-3. aylarda kontrole çağrılarak VAS değerleri sorgulandı ve bu değerler kayıt altına alındı. Bulgular: Çalışmamızda; hastalar arasında demografik veriler (yaş-cinsiyet) açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Her iki grupta da işlem öncesine göre 1.-2.-3. ay VAS değerlerinde anlamlı bir düşüş bulundu. İki grup kıyaslandığında ise daha önce bel cerrahisi operasyonu yapılmış ve yapılmamış hastalar arasında, 1.-2.-3. aydaki VAS değerleri düşüşü açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sonuç: Çalışmamızda 'Epiduroskopik Adezyolizis-Nöroplasti' işleminin, LSS tanısı alan hastalarda ve FBSS hastalarında görülen kronik bel ağrısında anlamlı derecede azalmalar sağladığını tespit ettik. Ancak bu prosedürün FBSS hastalarında bel cerrahisi geçirmemiş hastalara göre herhangi bir üstünlüğünün bulunmadığı sonucuna vardık.