Belağat ve nahiv açısından Ferezdak'ın şiirlerinde hazif üslubu / The ellipsis technique in the poetry of al-Farazdaq from both a grammatical and a rhetorical perspective

Bu araştırma, Emevi dönemi şairlerinden biri olan Ferezdak'ın şiirlerinde yer alan hazif ve bunun belâğî amaçları üzerine bir çalışmayı ele almaktadır. Hazif, dilbilimciler ve belağat uzmanları tarafından incelenen ve Arapçanın belagat inceliklerine işaret eden bir konu olmuştur. Hazif, anlamda karışıklık veya belirsizliğe yol açmamak koşuluyla gerçekleştirilmelidir. Bu durum, Arapçanın dil bilgisinin estetikliğine ve zerafetine işaret etmektedir. Bu araştırmanın önemi; hazfin sırlarını ortaya çıkarmak, içerdiği gizli amaçları keşfetmek, belâğî incelikleri ve etrafında dönen sırları ve nükteleri açığa çıkarmak, duygular ve düşüncelerle dolu estetik bir dil sergilemek ve Ferezdak'ın ifade yeteneğindeki dehâsını ortaya koymak için ele alınmıştır. Bu çalışma, Kur'an-i Kerim ve Arap dili ve belağatını referans alarak hazif konusunun estetikliğini ve sanatsal değerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Zira hazif unsuru metinden çıkarıldığında metindeki parlaklık ve güzellik kaybolur. Dolayısıyla hazif konusu metindendeki sanatsal incelik için önemli bir rol oynamaktadır. Çalışma dört bölüm halinde ele alınmıştır. Birinci bölümde hazfin ilkeleri, önemi, yararları, koşulları, nedenleri, kanıtları ve türleri işlenmiştir. İkinci bölümde, merfu'atlardan; mübtedâ, haber, inne ve kardeşlerinin haberi, ennenin ismi ve kardeşleri, lâ-i nâfiye li'l-cins'in haberinin hazfi fiil cümlelerindeki; fiilin kendisinin failinin ve naibinin hazfi, Mensublardaki; mefûl-ü bihi, hal, temyiz, münadâ, mefûl-ü mutlakın hazfi, mecrurlardaki; muzâf ve muzâfun ileyhin hazfi, tevabudaki; sıfat, mevsuf, müekked ve bedelin hazfi gibi konuları kapsayan kelime hazfi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde: Fiil ve fail birlikte ele alınarak cümle hazfini, fiil ve mef'uli bihi hazfini, isim ve haberi ile kâne'nin hazfini, yemin cümlesinin hazfini, yeminin cevabının hazfini, öne sürülen şartla beraber yeminin cevabının hazfini, şart cümlesinin hazfini, şart cümlesinin cevabının hazfini, şart edatı 'law' in cevabının hazfi ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise harf hazfinin tüm biçimleri ele alınmış olup, çalışmada elde edilen önemli bulgulara yer verilmiştir. Anahtar kelimeler: Arapça dil, Nahiv, Belağat, Hazif, Ferezdak'ın şiiri.